oudwwijk
Digitaal erfgoed

Rode Kruis Winterswijk

Opgericht: 1870
Tot 1960 was men in de veronderstelling dat de Vereniging in 1910 was opgericht.

Adressen:
Balinkes
Markt 27 (1945)
Spoorstraat
Tuinstraat

1870:
9 september: Winterswijkse afdeling 65 leden.
Concept statuten- ter goedkeuring,

1870:
20 september
OFFICIELE OPRICHTINGSDATUM
Goedkeuring verleend,
Plaatselijke collecte, opbrengst f 1350,-

Bron: Delpher.nl

Bezoek van Prins Hendrik 18 augustus 1914

WINTERSWIJK.
Gisteren werd aan degenen, die zich opgegeven hadden als hulp voor het Roode Kruls, bekend gemaakt, dat Z. K. H. de Prins heden (Maandag) Winterswijk met een bezoek zou vereeren. teneinde zich op de hoogte te stellen van de inrichting, enz. van deze afdeeling.
Hedenmorgen waren verschillende personen druk ide weer om het feestgebouw van binnen schoon te maken, een veertigtal ledikanten in elkander te zetten en alles zoo’n aanzien te geven, als het moest hebben, wanneer de oorlog onverhoopt mocht uitbreken.
Omstreeks 12 uur was alles in orde.
Om 2 uur waren degenen, die zich als hulp hadden opgegeven, verzocht te komen.
Ook het Bestuur van ’t Volksfeest, eigenaars van ‘t Feestgebouw waren aanwezig. De mannelijke leden van de ambulance waren voorzien van den armband met het Roode Kruls; ook de heeren doktoren droegen dat teeken.
Omstreeks 2,5 uur kwam de Prins met gevolg binnen, begeleid door Mevr. Willink-Kemper Valk, als Presidente van de afdeeling alhier, Ds. Fleischer, als lid van het Hoofdbestuur v. h Roode Kruis; en de burgemeester, van ambtsketen voorzien.
Een plechtig zwijgen heerschte, toen de Prins binnenkwam. Ds Fleischer nam hierop het woord, waarin ZE. wees op de zorgvolle dagen ook inzonderheid voor Z. K. H. den Prins en H. M. de Koningin.
Al hoopten wij vurig dat het onweer zou voorbij drijven, toch bad men ook hier de handen aan ’t werk geslagen en velen hadden zich vrijwillig aangemeld om het Roode Kruls van dienst te zijn.
Veertig mannen hadden zich opgegeven; die als transportcolonne dienst zouden doen.
Voorts een zeer groot aantal dames, waarvan een gedeelte als verpleegsters zullen moeten optreden en een ander gedeelte hulpdiensten moeten verrichten.
Alsnu werden verschillende personen aan Z. K. H. voorgesteld, waarna Z. K. H. de zaal en ledikanten enz. in oogenschouw nam, begeleid door de Presidente en Ds. Fleischer.
De Prins onderhield zich eenigen tijd met dr.Koch en dr. Schothorst, die als commandanten van de twee secties zullen optreden.
Daarna werd een: „Lang leve Prins Hendrik, met een driewerf „Hoera beantwoord.
Z K. H. met gevolg, met een bulging afscheid nemende van ’t bestuur en de aanwezigen, verliet nu het teestgebouw om plaats te nemen in de auto, die Z.K. H. van Apeldoorn naar Winterswijk had gebracht.
’t Is te begrijpen, dat velen voor ’t Feestgebouw stonden om den Prins te kunnen zien.
Mogen we hier nog aan toevoegen, dat mevr, Koch de taak van hoofdverpleegster of directrice op zich heeft genomen, terwijl o.a. als verpleegsters zijn benoemd mejuff. v.d. Abeelen, mejuff. Mulder Greve, meyr. Stegeman, mevr. Reurslag.
Een honderdtal ledikanten zijn toegezegd
Drie cursussen worden gehouden, n.l. door Dr. Kocb. Dr. Schothotst en Dr. Manschot.
De collecte heeft ruim f 140 opgebracht. Men ziet, dat alles zoo is ingericht, dat mocht de oorlog ook hier uitbreken, terstond hulp kan worden verzocht ’t ls echter te hopen, dat al deze voorzorgsmaatregelen niet noodig blijken te zijn.

Bij Feestgebouw
Plm.1915:
Dhr.Westerdiep rechts demonstreert zijn fietsbrancard.
Op de brancard S.Geerlings.
Achter midden Dr.van Schothorst

1923:
Voorzitter: Dr.J.W.R.Koch
Secretaris: A.Beukenhorst

Bron: Delpher.nl

1923:
De afdeeling Winterswijk van het Roode Kruis zond heden f 100,- aan ’t Hoofdbestuur als bijdrage tot leniging-van de ramp in Japan.

1929:
Dr.C.van Schothorst, voorzitter

1939:
Voorzitter A.Beukenhorst
Collecte: f 139,36

1939:
E.H.B.O. cursus o.l.v.Mevr.ter Haar – 20 dames
Tijdens oorlog veel werk verricht.
Gewondenvervoer, ziekentransport, vluchtelingenhulp, noodhospitaal enz.

Bron: Delpher.nl



1940:
18 maart
Gift personeel Tricotfabriek 2.5% weekloon, gedurende twee weken.
Opbrengst: f 695,99, door Directie aangevuld tot f 1000,–
Het Hoofdbestuur Roode Kruis Nederland meldt:

Bron: Delpher.nl

1944

Was het de trein met ‘Verbrecher uit Haarlem en Amsterdam’ in februari 1945 waar de “Rode kruis meisjes’ druk mee waren. Ook in 1944 stonden ze paraat op het station, maar nu voor treinen nog vanuit Duitsland.

In het zuiden werd al hevig gevochten door de geallieerden en er vielen veel gewonden. Vanuit Gennep zouden veel Nederlandse gewonden deze kant op komen via Duitsland.

Het verslag van het Rode Kruis

Het is enkele dagen voor kerstmis. Van de toenmalige autoriteiten krijgt het bestuur onze afdeling bericht dat binnen enkele dagen verwacht worden twee treinen samen met 900 patienten en verplegend personeel, dia via Duitsland uit gennep werden geevacueerd. De mensen uit de eerste trein moeten naar Harreveld doorreizen, de tweede trein zal slechts kort stoppen en doorgaan. Daarmee zullen wij niet veel te doen krijgen. Alle aandacht concentreeert zich dus op de eerste trein. Het enige wat we verder horen is, dat de treinen ’s nachts zullen arriveren. Welke nacht? Dat is onbekend.

Er wordt een plan opgesteld, lokalen worden besproken, paarden en wagens, stroo, de Centrale Keuken zal doen wat ze kan. Maar het loopt niet mee. Tot 2 keer toe worden de lokalen door de Duitsers in beslag genomen!
Ten slotte hebben we voor de mensen onderdak verspreid door het hele dorp.
Gelukkig gaan er 2 dagen voorbij en kunnen nog voorbereidingen worden getroffen.
Dan is de nacht de telefoon: de trein komt over een uur binnen. Het alarmsysteem voor onze medewerkers en medewerksters treedt in werking en al spoedig komen allen op het station samen.
Twee bestuursleden maken een halsbrekende tocht in de duisternis, dwars over het verwoeste rangeerterrein. Daar staat de trein. een aantal wagons draagt het Roode Kruis- teken, maar bij het licht van een zaklantaarn is te zien, dat andere oorlogsmateriaal vervoeren! Zoo zijn onze (Duitse) manieren!
Kloppen op de wagons: “Zitten hier Hollandse mensen?”
Een blij antwoord! Hoe blij de reizigers in die dichte veewagons waren, dat ze weer in Nederland waren beland horen we pas later.

Duitse autoriteiten willen “sofort” uitladen. De leidende doktoren weigeren, eerst moet het dag zijn en ….. ze krijgen hun zin!
We wachten en om 7 uur nog in het donker, komt de koffie die door de vermoeide mensen die al een paar dagen onderweg zijn, dankbaar wordt aanvaard. Na een uur komt er erwtensoep en zichbaar leven de mensen op. Er zijn behalve lichte, zware en zeer zware patienten ook vele ouden van dagen, waarvan 20 boven de 80 jaar. Dan komt het vervoer op platte wagens, de auto van de luchbescherming neemt telkens 5 van de ernstigste patienten mee.
Een probleem apart is dat van de bagage. Maar ook dit komt in orde en om 11 uur is de trein leeg en genieten patienten en verplegend personeel enige uren van welverdiende rust op het stro in de gereed gebrachte lokalen.
Vandaar gaat het in de middag meest op open wagens naar Harreveld, waar om 23 uur de laatsten arriveren.
Gelukkig was het weer zacht en zwaar bewolkt, maar droog en kwamen de Tommies ons niet storen. (Met bombardementen op het oosten Hans)

Wat is de diepste indruk die deze dag achterlaat? bewondering voor de blijmoedige medewerking van de patienten, de geduldige opgewektheid van verplegers en verpleegsters, voor de grote Christelijke naastenliefde en opofferingsgezindheid, die deze dag schoon maakten, ondanks de dreiging en druk, ondanks de diep tragische achtergrond van dit gehele gebeuren.

En de 2de trein? Daarvan zouden we wel niets merken, maar na 1 dag ging ’s nachts weer de telefoon: de 2de trein is binnen , de mensen moeten er allen uit en voorlopig in Winterswijk ondergebracht worden.
In het holst van de nacht vergadering op het gemeentehuis met de begeleidende doktoren. Er wordt een oplossing gevonden, de 170 burgers worden door geloofsgenoten opgenomen, in stilstaande fabrieken worden ouden van dagen ondergebracht. Voor de liggende patienten wordt een leeg fabrieksgebouw welwillend ter beschikking gesteld en inderhaast in orde gebracht. De medewerking van alle lagen van de bevolking is bewonderenswaardig. De moeilijkheden zijn groot, maar ze worden overwonnen. Het weer is koud en helder, maar het schijnt, dat de Engelsen gewaarschuwd zijn: in alle rust, orde en snelheid worden de ouden en zieken weer uit de veewagens op de wagens getild en naar hun bestemming gereden. Enkele ernstige gevallen worden in de ziekenhuizen opgenomen. Maanden zal het duren, voor de meesten kunnen doorreizen naar een meer geschikt verblijf, anderhalf jaar tot ze weer thuis zijn!

Nu is het Kerstmorgen 1944. Hoe hadden wij allen de belofte van die dag van node te midden van zoveel leed en pijn, maar hoe duidelijk sprak ze tot ons allen door de geduldige gelatenheid, waarmee dat leed werd gedragen en de opofferende naastenliefde die het trachtte te lenigen.

B (Beukenhorst?)

Spittersellende over de grens.

8 Dec. 1944!
Spittersellende! Tussen Rhede en Borken in het werkkamp Vardinghoit: ongeveer 200 Rotterdammers en 50 Twentenaren.
De mannen staan overdag tot de knieën in het water, sommigen zonder kousen, zonder klompen, in lompen gehuld. ’s Nachts zijn ze in de school. Het stro is vervuild en wemelt van ongedierte. In 5 weken hebben de mannen geen verschoning gehad. Er zijn geen verbandmiddelen om de vuile wonden te verbinden. Er zijn geen dekens. Er liggen meerdere zieken als armzalige beesten. in het stinkende stro in een hoek tracht een jongeman zijn zieke kameraad van hoofdluizen te reinigen. Hij heeft geen stofkam en ’t werk vlot niet.
Wij spreken enkele zieken aan en horen verhalen van brandend heimwee naar vrouw en kinderen, het verlangen om weg te komen uit deze hel.
Eén is er, die op weg naar den dokter, is aangehouden door een S.A. man, deze heeft hem enige keren in ijskoud slootwater ondergedompeld. Hij heeft nu zware longontsteking… Ongeloöfelijk en toch het is waar.
De dragers van „die Kultur” hebben deze mannen van de straat opgepakt, weggesleept van vrouw en kinderen en laten ze m het barre jaargetijde zonder dekens in vuil en lompen aan hun lot over.
Aan het hoofd van de school en de boeren inde omtrek is het te danken, dat de stakkerds ook nog niet sterven van de honger. Ik bracht hierover rapport uit aan mijn medebestuursleden van het Rode Kruis in Winterswijk, en dat deelde onze verontwaardiging. Tot onmiddellijke hulpverlening wordt besloten.
Onze Rode Kruismeisjes komen in beweging en in korte tijd is, dank zij de hulp van huisvrouwen en fabrikanten, een aanhangwagen volgeladen.
Aan de grens bij Hemden, rijzen moeilijkheden. Een ons niet bekende Einnehmer aldaar, een ,Total Krieger”, meent de Endsieg te behalen door ons de toegang te weigeren
De wagen is op zijn „Befehl” reeds gekeerd.
Wij eisen een telefoongesprek met „die Vorgesetzte Dienststelle” de S.D. te Bocholt.
Aanvankelijke botte weigering. Wij dreigen in Berlijn en Genève, „am höchster Stelle” de walgelijke toestanden te rapporteren. En dan eindelijk komt toch de toestemming, „Weiter Fahren”, practisch zonder controle.
De Rode Kruis-armband heeft weer eens zijn nut bewezen.
Vardinghoit grote vreugde!
De gunstige invloed van ons vorige bezoek is reeds merkbaar. Er is nieuw stro. De stank van ongewassen mensenlijen hangt nog in de lokalen de wonden zijn niet geheeld, maarde tastbare bewijzen van medeleven uit het vaderland doet de hoop herleven.
„Kop op, kerels! Moed en vertrouwen” is onze afscheidsgroet!

1945

Bron: Delpher.nl
Bron: Delpher.nl

Het Rode Kruis hielp 82 Hollanders ontsnappen

29 MAART 1946, Nieuwe Winterswijkse Courant. Ingezonden
Herinneringen uit de bezettingstijd

21 Februari 1945. Triest koud weer.
Op het perron te Winterswijk staan enige bestuursleden van het Rode Kruis heftig te debatteren met een “SA Goldfasan” , begeleider van een transport Hollanders op weg naar Duitsland. De man weigert toestemming te verlenen om deze mensen te verzorgen.
‘Diese Leute sind alle Verbrecher und brauchen keine Verpflegung”
Eindelijk heeft het bestuur het pleit gewonnen en mogen wij ons het lot onze landgenoten aantrekken.
De “Verbrecher” zijn op 12 februari in Haarlem en Amsterdam bij een razzia van de straat opgepakt om ingezet te worden voor den ‘Endsieg’
Hun toestand is ellendig: 36 uur zonder eten en drinken in tochtige onverwarmde wagons. De meesten hebben dysenterie. Als de mensen smeken om water, raden onze artsen dat af en hebben wij binnen een half uur hete koffie en brood.
Plotseling vallen er schoten. Twee van de slachtoffers proberen te vluchten. Hun poging is te vergeefs.
‘Diese Leute bekommen heute gar nichts’ .
De verontwaardiging is algemeen.

Onze Rode Kruis meisjes zorgen echter dat ze een dubbele portie krijgen. Wij bewegen de Oberleutnant ons toe te staan, voor de verdeling van erwtensoep tegen 11 uur onze gehele hulpkolonne in te zetten en nu volvoeren wij het plan dat wij na het vallen van de schoten gezworen hebben:
‘Wij zullen ze een kans tot ontvluchting geven’

Alle helpers en helpsters zijn druk in de weer om den stakkerds van soep te voorzien. Sommigen van ons klimmen in de wagons, de gamellen worden aangegeven en ieder die wil kan onder achterlating van zijn bagage met een door ons verstrekte Rode-Kruisband, ingedeeld worden bij de ‘reserve’.
De soldaten worden door onze wild-enthousiaste meisjes aan het lijntje gehouden en als de pas gepromoveerde ‘Rode Kruis-man’ met zijn gamel of lepel uit de trein stapt, is het net echt.
Hij wandelt met enige van onze meisjes de Parallelweg op en buiten het gezicht der moffen, bij ’t Keizers, wordt de man overgenomen door de ordonnans.
De Rode Kruisband gaat terug naar de trein en het spelletje begint opnieuw.
82 van de 500 slachtoffers verkiezen de vrijheid boven de slavernij en worden door ons op de boven omschreven manier geholpen bij vrouw en kinderen te komen.

De achterblijvenden stomen tegen 4 uur hun onbekende bestemming tegemoet.
Klaarblijkelijk kennen ze de ellende van de Duitse kampen niet of waren ze te bang.
Een arts uit Amsterdam proberen wij nog over te halen te vluchten. Hij wilde echter alleen ‘legaal’ in vrijheid gesteld worden. Alsof dat mogelijk was.
Zou de man levend teruggekeerd zijn uit Duitsland?

Een musicus kon geen afstand doen van zijn viool en gaat met zijn viool de nameloze ellende tegemoet

‘DE MEISJES VAN HET RODE KRUIS’

De grote man hier achter is: Dhr. A.Beukenhorst.

De ‘meisjes’: Mej. BaarschersMevr.Commandeur Mej.Diepenveen Mej.A Gossink Mej.E.Gossink Mej.D.ter Hart Mevr.Hemmes-te Kortschot Mej.Hijink Mej.Jonkman Mej.Jolink Mej. M.W.G.Luckman Mej.J.G.M.Luckman Mej.J.Piek Mevr. A.B.Pietersen Rauwerdink Mevr.Slijkhuis Mej. Speelberg Mej.RotmansMej.Commandeur Mevr. L.C.ter Haar-van Schothorst Mevr.Ritsema-Buisman Mevr.Willink-Bouma

De ‘jongens’H.Kappers A.G.Meulenkamp Slijkhuis Dr.Bijlsma Verwers

Allen zijn zij onderscheiden met het Herinneringskruis van het Rode Kruis voor buitengewone werkzaamheden.

Bron: Delpher.nl



1947:
is Kneppelhout voorzitter.H.C.J.Willink wordt gekozen als nieuwe voorzitter

1948: Stichting Rode Kruiscorps

1950:
Nieuwe rode-kruis auto

1951:
06 maart gestart: 12 dames (3-maandelijkse cursus)
Welfare-afdeling Winterswijk
Oorspronkelijk bedoeld om herstellende gewonde soldaten door bezigheidstherapie te vrijwaren van piekeren en vervelen.

1953:
Permanent Kantoor Gemeentehuis Balinkes, voormalig polite-bureau

Bron: Delpher.nl



1954:
Opening gebouw Spoorstraat 12-02
Voorzitter J.R.Verwers
2300 leden

Bron: Delpher.nl

1956:
Afscheid van ambulance-chauffeurs Meerdink en Oonk (garage Meerdink &Co).
Zij hebben 34 jaar dag en nacht klaar gestaan voor vervoer.-liefdewerk.
Beide de bronzen legpenning van het Ned.Rode Kruis.
Plm.2000 zieken vervoerd
Beide ziekenhuizen leverden verpleegkundigen.
Overgenomen door H. Westerdiep

1956: Afscheid voorzitter J.R.Verwers

1959:
Start Roode Kruis wandeltochten org.wandelver.Hazewind
1959: 1960: 1961: plm.1000 1962: 1968:871

1960:
Nieuwe ziekenauto

Bron: Delpher.nl



1961:
Opening Rode Kruisgarages achter Alg.ziekenhuis met chauffeurswoning

1961:
33 Welfare-werksters, waarvan 4 in Alg.ziekenhuis en 5 in R.K.ziekenhuis

1963:
Lidmaatschap f, 1,50 per jaar (was jarenlang f 1,–

1964:
13 oktober: Nieuwe ziekenauto

1967:
Voorzitter: J.B.Vlam

1969:
Collecte: f 11.399,75

1969:
Basis-crusus Welfarewerksters: deelname 23

1970:
3200 leden- 700 bloedgevers-40 leden colonne-30 welfare-werksters-25 leden jeugd-rode kruis
Collecte: f 11.184,85

1971:
Lidmaatschap f 2,– per jaar

1972:
30 september Opening Tuinstraat

Nieuwe lokatie, het voormalige badhuis

1975:
Nieuwe bus
Ford Transit

Bron: Delpher.nl

1977:
Nieuwe ambulance

Bron: Delpher.nl

1977:
J.B.Vlam, Kruis van Verdienste- hoogste onderscheiding Ned.Rode Kruis.
(20 jaar voorzitter)

LATER MEER

Lees verder

Ziekenhuis Waliensestraat

EERSTE WINTERSWIJKSE ZIEKENHUIS
Geopend: 1874

Afgebroken 1968. Gebouwd. 1874

Volgens tekening:
Wanneer men het gebouwtje door de vrij grote toegangsdeur betrad, kreeg men links de wachtkamer en rechts de badkamer, Dan volgde links de trap naar boven en aan de rechterzijde de W.C.’s.
Direct hierachter -bevond zich links de mannenzaal en rechts de vrouwenzaal. Op elke zaal wasplaats voor 5 bedden. Aan het eind van deze beide zalen was nog een klein vertrek van 1.75 bij plm, 3.10 meter aangebouwd, en de tekenaar zette als bestemming voor dit vertrek op de tekening „voor lijken”.

Na komst ziekenhuis Gasthuisstraat, deed dit gebouwtje nog enkele jaren dienst als barak voor besmettelijke ziekten.

In 1872 wordt de “Wet op voorziening tegen besmettelijke ziekten” aangenomen, die elke gemeente verplicht een doelmatige ruimte in te richten voor de verpleging van besmettelijke zieken. In Winterswijk verrijst aan de waliensestraat een klein ziekenhuisje.

Lees verder

Wamelink

Kottenseweg

Geopend: 30-10-1934
Directrice: Mevr.de Koster

Architect: J.van der Schaaf

Bron: Delpher.nl
Foto: Paul Vroegindeweij
Foto-herstelbewerking Willem Stapelkamp
Kunstenaar: ONBEKEND
Lees verder

Pelkwijk Bejaardentehuis

Laan van Hilbelink 95

Hervormd bejaardencentrum
Aanbouw 1971
Opening: september 1972
Dir.J.W.de Bruijn (Bodegraven)
103 bewoners

Bron: Delpher.nl
Lees verder

Berkhof

Waliensestraat 33

Opening: Juli 1972
Dir.H.Nuberg (Enschede)
97 bejaarden
20 woningen

Lees verder

Vredense Hof

Vredenseweg

Geopend: 02-10-1974
Directrice: Mej.T.Gerritsen
85-bewoners
Off.geopend: 02-05-1975: Mevr.de Vries-van Marle
Bouw- en inrichtingskosten totaal: 5.250.000

Bron: Delpher.nl
Bron: Delpher.nl
Bron: Delpher.nl
Lees verder

Verpleeghuis Pronsweide

Eerste steenlegging: 23-06-1978:
Mevr. J.A.van Dieren- den Otter, Aalten: Bestuurslid

Prinses Margriet
Foto: Wim Ruesink

Een handtekeningactie, midden jaren 70, in Winterswijk lag ten grondslag aan de bouw van verpleeghuis Pronsweide te Winterswijk. De goedkeuring van de overheid kwam in november 1976 .De bouwwerkzaamheden begonnen in januari 1978 De eerste steen legging kwam wat later, 23 juni 1978. Op 18 februari 1980 kwamen de eerste bewoners naar Pronsweide, dit terwijl de bouwwerkzaamheden nog plaatsvonden. De officiële opening was op woensdag 15 oktober 1980 door Hare koninklijke Hoogheid Prinses Margriet (37 jr.) Middels een druk op de knop onthulde ze een gedenksteen. Deze bevindt zich nog steeds (2020) op dezelfde plek, schuin achter de receptie.
Tekst: Ingrid Houben, werkzaam Pronsweide.

In 1926 is de grond Pronsweide (1.98.10 H.A.) aan massa, eigendom van de fam.J.F.Roelvink verkocht aan H.J.Heesen, timmerman voor f 12.333.50, wie hierbij vlgs.recht niet bekend maakte in opdracht van wie.

In eerste instantie kocht de gemeente de grond Pronsweide aan voor het vestigen van drie scholen.
Lees verder

T.B.C.- Lighallen

1910:
Oprichting Vereeniging tot bestrijding der Tuberculose Winterswijk

T.B.C.lighallen, ‘Het Slat’ – Rozenstraat
Geopend 30-08-1912

22 mei 1912, Graafschapbode
Bron: Delpher.nl
Huininkmaat

In 1918 verhuisden de lighallen van de Rozenstraat naar de Huininkmaat

Bij het Algemeen ziekenhuis kwam een sanatorium dat plaats biedt aan T.B.C.lijders (capaciteit 18 bedden)

13 maart 1931, Graafschapbode
Bron: Delpher.nl
24-02-1932, Tubantia
Bron: Delpher.nl

In 1937 overleden 10 personen aan T.B.C. in Winterswijk

Lees verder

Epidemieën

Anno 1435:
‘doe starff Niclaus van Remen, mijns vaeders broder, an pestilents’

Anno 1475:
‘op midewinters avent starff mijnen selige suster Lijse van Remen anden water’

1566: Heerste er “ein gemein krenckte under die luiden”
Chirurgijn Bernt Kramp:
“In Ratum soms op één dag door “ein gemein sieckte” wel twee of drie mensen stierven.


‘Roode Loop’in Winterswijk

1780-1820
‘Roode Loop’
Honderden Winterswijkse slachtoffers. 
In 1783 deelden de chirurgijns mede dat alleen al in de maanden October en November 169 gevallen geconstateerd waren en de ziekte zich nog steeds verder uitbreidde.
Timmerman Wander Kossink, die de doodskisten maakte klaagde dat hij het werk echter alleen niet meer aan kon. 
De overheid gelastte echter dat de lijken zoo spoedig mogelijk begraven moesten worden. 
In 1794 nam het gelukkig iets af, maar in 1803 tot 1811 stak de ziekte de kop weer op. 
In korten tijd waren zooveel personen door den dood wegggemaaid, dat men zelfs premie’s beschikbaar stelden aan degenen die voor het ter aarde bestellen wilden zorgdragen. 
Enkele Winterswijkers bleken bereid om ’s nachts in het donker de ongekiste lijken op een kruiwagen naar het kerkhof rondom de Jacobskerk te brengen. 
Vanaf 1820 werd het weer rustiger……………




Geen Volksfeest

In 1886 dreigde de gevreesde cholera aziatica naar deze streken af te zakken en de overheid oordeelde het daarom raadzaam in dat jaar geen kermis te houden, niet zozeer omwille van de Winterswijkers zelf, die naar de kermis gingen, als wel om de gevreesde potsenmakers, orgeldraaiers, die naar Winterswijk konden komen en de ziekte van elders konden overbrengen. Allerwege en ook in Winterswijk werden uit voorzorg reeds barakken ingericht. In Winterswijk was dat het reeds lang verdwenen Melatenhuis, dat stond aan de huidige Ravenhorsterweg. Ook in 1867 ging de kermis niet door en in 1871 stak de pokkenziekte een spaak in het kermiswiel.

30 oktober 1906, Limb.Koerier
Bron: Delpher.nl
28 april 1914, Vaderland
Bron: Delpher.nl
31 oktober 1914
Bron: Delpher.nl




20 april 1920, Telegraaf
16 oktober 1951, Tubantia
Lees verder

Geboorte beperking

31 maart 1900, Graafschapbode

De Nieuw-Malthusiaanse Bond (NMB) was een Nederlandse vereniging die op 2 november 1881 werd opgericht. De bond streefde ernaar om de negatieve gevolgen die in haar ogen overbevolking met zich meebracht, ongedaan te maken door geboortebeperking. In tegenstelling tot Malthus zelf, bepleitte ze de wenselijkheid van de toepassing van anticonceptiemiddelen (neomalthusianisme) onder het motto Non quantitas sed qualitas (niet de hoeveelheid maar de kwaliteit).

De Nieuw-Malthusiaanse Bond pleitte voor rasverbetering van de menselijke soort (eugenetica) en verstrekte voorbehoedsmiddelen om de door hen gepercipieerde overbevolking van Nederland tegen te gaan. Jan Rutgers (1850 – 1924) was tot 1919 voorzitter van de Bond. Hij was huisarts en pleitte voor een baringsverbod voor de verpauperde bevolking
Bron:Wikipedia

Lees verder