oudwwijk
Digitaal erfgoed

De Hutte

Knelis en Willem, de beide kleine tweelinge, wollen zich ’n eigen huus bouwen; ne hutte.
Ze slöpten zich steuken en sleetjes en rieze bi’j mekare, en gengen an de gange.
Eurn oldern breur Jan zag eur zoo drok bezig en genk is efkes nao eur hen.
„Wat doo’j toch, jonges? Wat he’j veur?” vrooge.
„Wi’j wilt uns ’n huus maken,” zae Willem.
~’n Fijn huus,” zae Knelis; „ne hutte.”
„Kö’j dat dan met ow beiden alleenig?” vroog Jan.
„Met gemak,” zae Willem.
„Der is neet volle konst an,” zae Knelis.
„Ik denke toch, da’j ’t alleene neet redt,” zae Jan. „Za’k ow luk helpen?”
„Nee, nee,” zaen ze beide, want dat was eur te dom af.
„Wi’j hebt er ow neet bi’j neudig,” zae Willem.
„Gelukkig neet,” Knelis.
Jan mos der in zich umme lachen.
Hee hadde schik van de jonges, maor kon neet laoten eur nog luk te plaogene.
Knelis en Willem wearden zich duftig.
„Den hookpost he’j lange neet stevvig genog staon,” zae Jan.
„Zal ik em ow effen luk deeper in de grond drukken?
Anders vöit ow straks den heelen pröttel deureene.”
„Nee, dat hooft neet,” zae Willem.
„Blief i’j der met de fikken maor af,” zae Knelis.
„Bemeuit ow maor met ow eigen zaken,”zae Willem. ”
„Gaot maor nao ow wark hen,” zae Knelis.
„En staot uns neet langer op de hande te kiekene,” zae Willem.

Jan stak op zien gemak ’n piepken’ tebak an.
Hee zae niks en ston stief nao de jonges te kiekene.
Dee konnen der slechter van arbeiden. Endeluk sleurden Jan weg.
Onder ’t weg gaon zei-e nog:
„Ik denke, dat van owe hutte neet völle terechte kump.”
„Dat zo’j dan is zeen,” zae Willem.
„Komt maor is waerumme a we ze klaor hebt,” zae Knelis.
Doo Jan weg was, zae Willem:
„Noo wi we is ne mooie,- stevige hutte bouwen.”
„Jao; nao wi wc Jan is teunen…”,” zae Knelis, en meteene veel em nu steuke, dee-e effen te veurne in de grond edrukt hadde, waer umme.
lederbods kregen ze teggenslacge met eur wark.
Nee, het genk lange zoo gemakkeluk neet as at ze zich vcuresteld hadden.
„Wi’j bunt dom ewest,” zae Willem.
Hoodan?” vroog Knelis.
„Wi’j hadden maor luk met Jan hen motten doon.
At-e uns luk eholpene hadde, was leuf ik toch wal goodewest,” zae Willem.
„Jao, dat wi’k neet zeggen,” zae Knelis; „maor a we ’t noo alleene redt, dan he we der ok meer plezeer van.”‘
„Jao; dat he we,” zae.Willem.
„Allo; .wi’j geft het nog zoo neet op.”
„Nee; opgevven is ’t leste,” zae Willem.
De jonges gönden zich kwelleke tied van aeten en drinken.


Maor endeluk kregen ze eur huus toch ok klaor.
’t Was wal neet ewordene, wat ze ‘der zich earste van veuresteld hadden, maor ze konnen der toch aardig in spöllen.
Ze zochten; zich appels en walnötten onder de beume op en brachten der wat van achter in de hutte.
Ne bolle holt rolden ze der in umme der op te gaon zitten, ’t Was net, of de appels en de nötten der lekkerder smaakten as argens ander.
„Wi’j mot ok nog ’n bedde maken,” zae Knelis. >
„Iao,” zae Willem; „daor in den timp.”
Ze haalden luk heui en andern mossel uut de schoppe en hadden eentieds eur bedde in odder.
„Hè, wat konnen ze zoo aardig spöllen.
Der waeiden ne kolde wind, maor in eure hutte veuiden de jonges der niks van.
Der kwam ne bieze raenge.
De jonges’ kropen luk-nao’achtern en leeten het stille raengen.
„Wi’j zit good onder ‘dak,” zae Knelis.
„Laot het maor raengen,” zae Willem;
„wi’j hebt er noo niks gin last meer van.”
’t Was juust aardig, da’t raengden.


Grootmoeder. reep:-
„ Jonges “Waor bu’j?” ‘
“Hièr!”, reepen Knelis en Willem beide waerumme.
„I’j wordt joo heelemaole nat; allo nao binnen!”
„Wi’j wordt neet nat!” reep Willem.
„Wi’j bunt ‘al binnen!” reep Knelis.
Daor begreep grootmooder gin fitse van.
Ze leep nao de jonges hen.
„Hier zitte wi’j mooi dreuge, grootmooder,” zae Knelis, doo ze bi’j eur was.
„Wi’j hebt noo eigens ’n huus,” zae Willem.
Grootmooder keek der van op.
„Da’s ne mooie hutte,” zae ze; „he’j dee eigens emaakt?
Jao; dat hadden de kleine tweelinge eigens alleenig ekönd.
Het begon harder te raengene.
Grootmooder bukten zich en genk ok in de hutte zitten.
Knelis en Willem greulden.
Dat was veur de jonges ne heele eere, dat grootmooder in eure hutte veur den raenge schuulden.
Willem kreeg den mooisten appel den-e vinden kort, lei em grootmooder in den schoot, en zae:
„Hier, grootmooder; aet ow maor ne appel op.”
Knelis langden grootmooder ’n paar groote walnötte.
’t Was jommcr, dat grootmooder gin appel of nötte zoo zonder mes aeten kon; ze kon neet good bieten, umdat ze rech gin tande meer hadde.
Maor ze wol zich den appel en de nötte met nemmen nao binnen.
De raengenbuie was al ovver.
„Zoo jonges; noo gao’k maor waer,” zae grootmooder; „mo’j hier maor mooi blieven spöllen.”


Doo grootmoodcr good en wal weg was, kwam Mieken, het zwarte hundeken, der ansnuffelen. „Daor he’j Mieken!” reep Knelis.
„Den mot bi’j uns blieven,” zae Willem.
Ze lokten den hond nao binnen.
„Weet i’j, wa we doot ?” vroog Knelis.
„Ja?” zae Willem.
„Wi’j ‘egt de hond vaste,” zae Knelis.
„Jao jao; dan is ’t unzen kettenhond.” zae Willem.
„Heb i’j nog touw in den naozak?”
Nee; Knelis hadde aevenmin touw bi’j zich as Willem.
„Ik zal effen nao vader of Jan loopen umme wat te halene,” zae Knelis;
„hol i’j Mieken zoo lange bi’j ow.”
’n Peuskcn later kwam Knelis met ’n ende bindtouw waerumme.

Doo Mieken dat touw zag, wol-e der Willem vandeur gaon, want hee begreep alzo’n betjen, wat er gebeur n zol en op dat vaste binden had-e ’t neet groot.
Maor Willem leet em neet los, al begon-e luk te grawwelene.
Knelis bond Mieken het eene ende van ’t touw umme den hals en ’t andere ende maakten-e vaste an den veurnsten poot van de hutte.
„Zeezoo,” zei-e; noo he we dat spil ok al in odder.”
„Noo zal ikke effen ’n stuksken brood veur em halen,” zae Willem;
„dan kö we em noo en dan is luk voorn.
Dan krig-e der meer schik van.” . “!
Willem haalden brood.
Mieken at ’n paar kleine stukskes veur aevenvölle op.
Hee was verdraeid, umdat de jonges em an het touw vaste bondene hadden.
“Hee’s nog luk mopperig,” zae Knelis.
‘„Jao,” zae Willem; „maor “dat zal zeutjes an wal ovver gaon, want hee hef ’t hier bi’j uns good genog.”
Mieken zat met ’n grommig gezichte veur de hutte.
Knelis en Willem zatten geneugluk naost mekare op den bolle holt.


Daor kwam Jan an.
Hee bleef veur de hutte staon. Mieken sprong teggen em op.
Jan strekten em op de kop.
„Sjonge sjonge!” reep Jan uut.
„Wat he’j?” vroog Knelis.
„Kearl en gin ende!” reep ‘Jan.
„Wat geet ow an?” vroog’ Willem!
„Noo he’k van mien laevenl” reep Jan.
„Dat is ne mooie hutte wordene! Bo, dat ha’k nooit können denken!
No no; dee mag zich laoten zeen! Dee mag der wezzen.
I’j hebt het fijn edaone, jongesl Fijn!”


De oogen van Knelis en Willem fonkelden.
„Jao, noo kon Jan is zeen, dat zeeleu ok nog wal wat konnen.
„Kollesaal!” pochten Jan.
„Komt luk bi’j uns zitten, Jan,” zae Knelis.
„Hier is plaatse,” zae Willem en wees op ’n onbezat gedeelte van den bolle holt.
„Bojao,” zae Jan; „ik wil der wal is gaerne effen in zitten.”
Hee nam plaatse op den holtbolle.
Knelis en Willem langden em ne appel en ’n paar nötte.
Jan at ze met smaak op.
Doo stak-e de piepe an.
“Mieken lekten em de hand.
Ne pooze bleef Jan nog zitten rooken en praoten met de jonges.
Doo ston-e op umme waer nao zien wark te gaone.
„No, jonges; ik komme nog wal is ne keere waer kieken.”
Dat wollen Knelis en Willem gearne genog hebben.
Jan genk. Mieken wol met em met.


Hee genk volle en völle leev’er met Jan as at-e daor bi’j de tweelinge zol blieven.
„Gao liggen!” kommedearden Knelis.
„Holt ow gemak hond,” snauwden Willem.
Maor “Mieken wol met geweld Jan achternao.
Hee trok en hee trok.
En opins!….


Den veurnsten steuke mos toch’ neet” stevvig genog in den grond staon, wan……
Veur at de jonges good wosten, wat er gebeurden laggen ze onder het dak van eure hutte te bosselene.
Het heele bouwwark was inmekare va’llene.
Mieken leep nao Jan.
En Jan ston te lachene van wonder en geweld.
Knelis ‘en Willem kropen uut den hoop takkere veur ’t lechte. ;
Jan lachten nog hardop. ”
Knelis en Willem wollen Mieken afrossen.
Maor de hond genk der hard vandeur. Den steuke slöpten-e met.
Doo Jan zien lachen luk bedaard was zei-e:
„Heur is jonges; i’j mot ow de hutte maor ni’js waer opbouwen.
En dan zal ik ow wal effen helpen met het veerkante wark.”
De jonges wollen dat noo wal gearne hebben.
’n Uur later was de hutte al waer klaor.
En Mieken hef van de jonges gin klappen ehad;
i’j mosten maor denken, dat-e neet wiezer was.

G.J.Meinen, 1931

Lees verder

Den Oldejaorsaovond

Wat gcbeurn der toch völle in de leste tied!
’t Eene was nog kwelleke veurbi’j, of ’t andere kwam al waer an. Sunterklaos was der ewest en de Middenwinterdage met het mooie Karstfeest volgden.
Dikke snee hadde der elaegene. Nao ’t sni’jen was ’t an ’t vreezen egaone. Doo veel den dao in en in ’n paar dage was al den snee waer vot.
t Zo! Oldejaorsaovend worden.
Knelis en Willem, de béide kleine tweelinge wazzen der stark van onder den indruk.
Jonge, jonge;’t was ow wat!
’s Morgens was ’t late lech ewordene en den heelen dag was ’t buten bezunder stille west.
Dat doch de jonges teminsten en ’t gaf eur ok niks gin wonder.
Eigens hadden ze der ok heelemaole gin zin in umme is hard te raozene en te ravottene.
Ze leepen maor zo’n betjen in en bi’j de schoppe te kösterne.
Jan hadde eur ezeg, dat ze nog is wat zollen belaeven – vandage nog neet. maor vanaovend.
„Wat dan?” vroog Knelis.
„Dat zö’j wal is zeen,” zae Jan.
„Toe, vertelt het uns maor,” zae Willem.
„Nee, nee,” zae Jan; „ik vertelle der ow niks van.”
Mooder hadde ’s meddags winterpaern ekokt.
~’t Leste maoltjen,” zae ze.
„Dat tröf nog wal aardig,” zae vader; „het leste maöl op. den lesten dag .vain ’t jaor.”
„Van dee winterpaern he we dit jaor good wille had,” zae grootmooder.
Het aeten smaakten ze alle aeven lekker.
Nao den maoltied zae vader:
„Ik zal nog maor ne pooze nao ‘ t veld gaon umme luk streuisel los te makene onder de korte dennen.
“Gao i’jieu met jonges?”
Of Knelis en Willem met wollen?
No! Gearne.
„Allo dan maor,” zae vader.
Ze mosten earste nog ’n heel ende loopen. ’t Was in ’t veld wal luk stille en afgelaegen, maor der was toch veur de jonges nog heel wat te belaevene. Nog kwelleke wazzen ze tusschen de korte dennen of rots! sprong der
ne haze op; vlak bi’j eur.
„Alla hier!” reep vader grappig. „Hier mo’j wezzen, dow langoor!”
De jonges gengen an ’t lachen.
Den haze was in ’n oogenblik vot.
„Waorumme he’j em neet gauw egreppene, jonges,” zae vader;
„dan ha we morgen ne haze in den pot ehad.”
,Ja,” zae Knelis; „a we dat maor ekönd hadden.”
‘k Wol at ikke zoo loopen kon,” zae Willem.
„Hee hef ok veer beene mo’j raeken,” zae vader!
„Jao,” zaen de jonges tegelieke en lachten.
Vader genk an ’t wark.
Hee hadde zich de jas der bi’j uut etrokkene.
Hier, met al dat dichte holt rondumme ow, was ’t nooit kold; i’j veulden der gin wind.
Ne pooze heelpen de jonges vader harken.
Vader eigens hakten heet en zoor grös los.
„Kiek is hier,” zae e.
Knelis en Willem kwammen kort bi’j em.
„Kiek is.”
De jonges zaggen ’n gries dinge, rond en vol stekkeltjes.
„Wat is dat?” vroog Willem.
Knelis wos ok nog neet, wat het was.
„Ken i’j nog gin eggel?” vroog vader.
De tweelinge zaggen ’t noo ok.
Vader hadde daor in ’t moksel ’n eggel evondene, töt ne’ bal in mekare rold. Het dier bleef maor stille liggen.
„Hee slöp,” zae vader. „Zo’ll eggel slöp den heelen winter.”
Daor heurden de jonges van op.
„Wi’j zölt em maor waer onder de dennennaolden stoppen,” zae vader.
Dat konnen de jonges alleene wal. Ze deen ’t heel veurzichtig.
„Zit e der noo warm genog onder, vader?” vroog Knelis.
„Jao; zoo is ’t wal good,” zae vader.
Doo wollen de jonges is zeuken, of ze nog ’n eggel konnen vinden of ne haze.
„Neet te veer wegdwaelen,” zae vader.
Ze belofden ‘t.
Ze leepen den bosch wieter in. Op sommige plaatsen stonnen de dennekes zoo kort bi’j mekare, da’j der haoste neet tusschendeur konncn kommen.
En iederbods kwam der waer ’n smal, dreug graeventjen.
„Noo moste wi’j toch is ne haze vinden.” zae Knelis.
„Hejao,” zae Willem; „en em dan gauw griepen.”
„Geleuf maor, dat vader dan ok schik zol hebben.” .
„Nou!”
Opins vloog der ne kraeie uut den top van ’n denneken.
Beide jonges schrokken der van en Knelis, den vlak bi’j zo’n smal graeventjen was, rolden der in.
Hee lag steil op de rugge en kon neet waer ovverende kommen.
„Help mi’j, Willem,” zae e.
Willem genk op de kneene an de kante van t graeventjen liggen en trok Knelis bi’j de hande op.
Doo gengen ze wieter.
“‘k Wedde, dat hier wal kateekers bunt,” zae Knelis.
„Jao, dee bunt er vaste wal, maor ze laot zich natuurluk neet zeen,” zae Willem.
„Ze hebt het hier in dissen bosch fijn.”
„Jao, alle diers: de hazen en de eggels en de kraeien en de kateekers.”
„Ze wont hier good.”
„Jao, lekker warm.”
Zoo kösterden de jonges maor wieter.
Net wollen ze waer ovver ’n graeventjen springen, doo Knelis zae:
„Kiek is.”
Willem hadde ’t ok al ezecne.
Ze stonnen daor beide maor stille te kiekene.
Daor lag ………………..daor lag………………..
Wat was dat?
Ne hond was ’t neet.
’t Was ’n broen dier met getakte heurntkes op den kop.
Wilem trad bi’j ongeluk op ’n zoor tak.
Het dier draeiden den kop nao de jonges an, keek met groote oogen en wop! met ne grooten sprong vluchtten ’t weg,
Nee maor, noo hadden de jonges wat ezeene!
Heel wat bezunders! Dat mosten ze is gauw an vader vertellen.
Ze draeiden zich schielik umme en heustten zich deur den dichte
boschkazie hen.
Ze leepen en leepen en konnen vader nins waer vinden.
Doo begonnen ze bange te wordene en te roopene van:
„Vader! Vader! Vader!”
„Hoohoo!” reep vader waerumme, nog ’n heel ende van eur af.
Ze leepen ’n paar singels der op an en reepen waer: „Vader!”
„Hoohool” En zoo geng ’t deur, töt de jonges waer bi’j vader kwammen.
„Was i’j verdwollene?” vroog e.
„O, vader,” zae Willem; „wi’j hebt ’n groot dier ezeene.”
„Met getakte heurntkes op de kop,” zae Knelis, „en dat kon toch springen!”
„Dat zal wal ne reebok ewest wez’zen,” zae vader. „Ne reebok! i
Daor hadden de jonges nog nooit van eheurd.
Vader mos der eur alles van vertellen wat e maor woste. ‘
Dree groote streuiselheupe hadde vader al bi’j mekare maakt en hee was met den vaerden an de gange.
„A’k den klaor hebben, wi we nao huus hen gaon,” zae vader,
’t Begon, daor onder ’t holt, ok al ’n betjen schemmerachtig te wordene.
„Was i’j straks verdwollene, jonges?”
„Nee vader,” zae Willem; „maor wi’j konnen ow earste neet waer vinden.”
“O”, zae vader, “zeezoo, no wi we gaon, want wi’j mot er bi’j wezzen, at ze in huus met de olliekrabben begint, wat?”
„Olliekrabben?” vroog Willem.
„Wat bunt dat veur dinge?” vroog Knelis.
„Dat zö’j wal is gewaar worden,” zae vader.
„Noo kom.”
Onderweg wazzen de jonges luk stiller dan gewönluk. Of ze meu wazzen? Jao, dat ok ’n betjen, maor ze dachten der ok an, hoo wonder ’t was, dat noo
den lesten dag van ’t jaor veurbi’j genk, zonder da’j daor wat bezunders
van konnen zeen. De zunne was al weg; de loch was nog luk bagerig.
Vader zae ok al neet völle. Hee leep in de gedachten. Ne kolde wind ruzelden deur de kale buschke. En ’t wier al zoo duuster.
En ’t was buten zoo stille. De jonges verlangden nao huus.
Doo ze der kort bi’j wazzen, zaggen ze, dat er ’t lech al an was.
Hèjao, nog effen, en dan wazzen ze waer fijn in huus.


Net doo ze nao binnen wollen gaon, kwam Jan eur temeute; hee wol nao de kerke.
’t Was binnen wieter allemaole nog net as anders. Het vuur vlamden helder. De jonges gengen er op eure kleine steulkes daluk bi’j zitten:
Der wier thee dronkene en botterham egaetene net as anders.
Maor grootmooder en mooder en vader wazzen stiller as gewönluk; an taofele wier der weinig efprokkene.
Grootmooder keek noo en dan ne heele pooze stief veur zich.
Knelis en Willem zatten al waer op de kleine steulkes bi’j ’t vuur.
Mooder zae:
„Wat ducht ow, zö we der noo met beginnen?”.
„Jao,” zae grootmooder; „dat lao we maor doon, want het hölt ne heeie pooze op.”
„As de jonges noo maor olliekrabben lust,” zae vader.
Olliekrabben! Noo zollen ze ’t dan gauw gewaar worden, wat dat veur dinge wazzen.
Mooder en grootmooder gengen met eur beiden an de gange.
Ze hadden ne pot met ollie op ’t vuur hangen en doo den heet genog was leeten ze der met ne laepel beslag in de panne glien.
’n Peusken later vischketen ze der zukke broenachtige dinge uut en legden ze in de groote schöttele, dee op taofele ston.
Ze roken toch zoo lekker! Verbazend.
No, dat wazzen noo olliekrabben.
Zoo bol der ’n paar genog afekeuld wazzen, mochten de jonges ze is preuven.
He! Nee maor! Wat smaakten dee olliekrabben toch lekker. ‘
Mooder en grootmooder bleven der al maor met an ’t bakken, töt de schöttele heupende vol was.
Het heele huus rook, der van.
Doo Jan waer in kwam zae e, dat e ’t al ’n heel ende van huus af hadde können roeken, dat er olliekrabben ebokkene wiern.
Allemaole mochten ze. der van aeten.
’t Wier ne heel bezundcrcn aovend.
Wat zatten ze met eur allen aardig bi’j mekarc.
Jan vroog, of e straks scheeten moch; „effen ’t olde jaor wegscheeten,” zae e met ne kleure as blood.
Grootmooder en mooder keken em luk verwonderd an.
„Wo’j dat zoo gearne?” vroog vader.
„Och — zoo gearne,” zae Jan; „maor ’t is zo’n gebroek en …”
„Noja, — veur mien part,” zae vader.
„Maor veurzichtig wezzen,” zae mooder.
„Met los kroet,” zae Jan.
„Magge wi’j der bi’j wezzen?” vroog Knelis.
Eigenluk mos Jan scheeten umme twaalf uur, en neet eer. Maor ter wille van de tweelinge wol e ’t ok zoostraks wal dooon.
„Noo daluk maor,” zae vader; „dan könt ze op tied nao bedde gaon.”
Vader laadden ’t gewaer met los kroet en gaf ’t an Jan.
„Den loop nao bowen hollen,” zae vader nog; „en de gedachten der bi’j.”
„Jao,” zae Jan; „ik zal wal oppassen.”
Hee genk met het gewaer nao buten. De tweelinge leepen em nao.
’t Was buten heel duuster.
„Noo pas op, jonges,” zae Jan opins
„Braats”
Wat ne knapperd!
Het klonk veer in ’t ronde.
Zeezoo, noo hadden de jonges alles met emaakt en mosten ze nao bedde, anders konnen ze morgen nins vrog genog opstaon.
Dan mosten ze joo hen ni’jjaorwinnen.
In ’t bedde laggen de tweelinge nog ’n peusken te praotene over het eggel en den haze, de kraeie en den reebok, dee daor argens in de korte dennen noo wal röstig zollen slaopen, – oover dc olliekrabben en oover het scheeten van Jan.
Den oldejaorsaovend was meer as mooi ewes.
Ongemarkt kwam den slaop.
At ze morgen wakker wiern, was ’t ni’je jaor al waer anebrokkene.

Lees verder

Zeekenhoes

Geschreven december 2019 n.a.v. geruchten/voornemen het Winterswijkse Koningin Beatrix ziekenhuis op den duur te verplaatsen naar Doetinchem.

Er bunt kindekes gebor’n op aerd

Het wasse karstaovond 1905
Het war’n kolde daage en t had flink evraoge.
Mooder zat ‘met heure dikk’n buuk bie de kachel en grootmooder was zich van de zenuw’n maor een paare Nötten ant kraken.
Vaader leep ook al een betjen zenuwachtig hen en weer.
Met mooder kon nao neet lange meer duur’n, veurdat d’r een tweeling e’borene zol worden.
Dat had de dokter e’zegd en den had het verstandig e’lekkene dat mooder dan naor het nee’je zeek’nhoes zol komm’n in de Gasthuusstraote.
Jao, Wenterswiek had jao waorachtig nao een eigen zeek’nhoes.
Nao hoofde de leu neet meer zo wiet naor and’re plaatsen hen as ze dat al haald’n.
Maor nao was’t spannund. Ook Jan ging zich maor een paar nötten kraken.
Hee zol nao twee zuskes kriegen, of miskien ok wal twee breurkes.
Ie wet neet. Vaader kon het neet lange meer anzeen en haalde het paerd oet de schoppe en spande het veur de kaore.
Het kon nao neet lange meer duur’n.
Hee wist noch gaot, dat het met tweelinge vaake verkeerd kon gaon, want dat gebeurde veule vaaker in de buurte.
Maor nao met dat nee’je zeek’nhoes had ze d’r alle vertrouw’n in.Mooder leep steeds maor rood an en dee wasse behoorl’k ant puff’n.
Grootmooder pakte nog vlot een tasse in met ondergoat en nao kon de reize beginn’n naor het darp.
Ovver de Wooldse grinte, in de kolde, met mooie sterr’n an de hel’dre loch. Het wasse tenslotte Karstaovond en dat heurde d’r een betjen bie.
Ok waar’n d’r meer leu onderweg naor de Olde Grieze, de Jacob op de markt veur de Nachtmisse. Hendrik, het paerd stapte rustig vot richting de Woltstraote en van daoroet deur de Misterstraote op het zeek’nhoes an.

Daor an e’kommene, kon moodder meteene in een bedde, met echte laakens en dikke dekkéns, alhoewel zee het al warm genog hadde.
Wat is ut toch ok een prachtig zeek’nhoes zei vaader tegg’n mooder.
De klokk’n van de Olde Grieze konn’n zee hier goat heur’n.
De nachtmisse wasse begonn’n Ok de nieuw’n doktor was naor het zeek’nhoes e’kommen en den zag d’r heel geleerd oet.
Vaader ging maor efkes naor buut’n hen, want neet alleene veur mooder was’t spannend maor ok veur h’m.
Nao, d’r een tweeling zoll’n komm’n mos hee wal harder ant wark, want d’r most’n dan meer aerdappels op taofel komm’n.
Hee, keek maor een betjen in het rond de Gasthuustraote deur en dan weer naor de loch. Daor zag hee twee mooie ster’n twinkeln an de held’re loch. De zuster kwam naor buut’n e’rend en zei:

‘E’feliciteerd, ie hebt twee prachtige zeuns d’r bie.
Vaader begon helemaole de glimm’n um ziene neuze en ging ton ok snel naor binnen.
Daor lag mooder met an biede kante een schattig kerlken.
De dokter stond de trots bie, Wenterswiek was weer twee kerlkes rieker. ‘Hoo, gao ie ze neum’n, zei hee tegg’n vaader en mooder?’
‘Wie gaot ze Knelis en Willem neumen’.
Dat vond de dokter twee hele mooie naam’n .
Ok de zuster glom van trots.
In heur nieuw’n zeek’nhoes was toch op eersten karstdag twee gezonde kerlkes op aerd e’kommene.
De dokter zei nog wal tegg’n vaader, dat het maor gaot is dat ze e’kommene bunt en dat d’r een zeek’nhoes in de buurte wasse, anders wist hee neet of dat allemaole wal zo gaot was e’gaone.
De doktor wasse trots op dee Wenterswiekse notabelen dee daor veur e’zorgd hebt dat nao alles zo dichte bie huus wasse.
Dee had e’zegd, dat dat belangriek wasse veur Wenterswiek.
En dat dat geld kost’n vond’n zee neet zo belangriek, de gezondheid geet toch altied nog veur de centen.
Datte in de toekomst nog maor veule bie mögt komm’n, zae de doktor.
Een zeek’nhoes is nao neet meer weg te denken oet Wenterswiek.

Karstmis 1905Wenterswiek was twee sterr’kes rieker:
KNELIS EN WILLEM

Geschreven door Hans Tenbergen

Lees verder

Meester G.J.Meinen

Meinen, Gerrit Jan

Geb:09-08-1881 Corle Ovl:05-04- 1934 Winterswijk
Hoofd School Kotten 1911-1934- schrijver (o.a.Knelis en Willem)
Partn: Aleida Johanna Petronella Leerink (geb:27-06-1879 Aalten-ovl.12-02-1926 Kotten)
Partn: Johanna Martina Streek(geb:04-07-1896 Winterswijk-ovl.11-01-1961)

Bron: Delpher.nl
Beeld: Jan te Kulve
Winterswijk, Marktplein
Lees verder

Middewinter -Zalug Karstfeest

Grootmooder hadde ’t gedurig gehad ovver middewinter.
’t Was vrogger zo umme middewinter al is zo onwies kold ewest, dat men haoste niks dao kon hollen en eigens kwelleke dao kon blieven.
Joa vreseluk. Men hadde met zwaore wagens ovver den Rien können veurn. En op ne andere keere hadde der is zo verbazend dikke snee laegene. En nog ne andere keere was der hoog water e’kommene.
Knelis en Willem heurden dee middewinterverhalen van grootmooder vol belangstellinge.
En ze kregen van middewinter ne helen dunk, ofschoon ze der eigeluk ging veurstellinge van konnen maken.
“Wat is dat, middewinter?” vroog Knelis.
“Kump middewinter nog wal is weer, grootmooder?” vroog Willem.
“Nog ’n paar dage en dan is ’t al weer zo wiet”, zae grootmooder.
“As ’t gewed is he we vandage net den korstetn dag”, zae vader.
“Jao, en nog zuk slok weer”, zae mooder;
“’t is leeferbri’je ; wi’j könt joo alle dagen hen knollenroen gaon en kriegt er de hande kwelleke knobbelig van”. “maor de waege bunt slech”, zae Jan, “deur de lege stegge kö’j haoste met gin kaore meer hen kommen”.
’t Was aovend.
Alle wazzen bi’j mekare in de kökkene umme ’t zeuvenuursköpken te gebroekene.
Knelis en Willem zatten an den hook van den heerd op eure kleine steulkes. Ze heurden an, wat de andern met mekare verhandelden en mosten daor noo maor wiezer uut zeen te wordene. “
Rechtevoort he we van dee olderwetse winters neet meer”, zae grootmooder.
“De ni’jerwetse bunt mi’j ok wal zo leef”, zae vader.
Grootmooder zae, dat iedereene der wal bli’j met moch wezzen.
Maor de tweelinge zollen toch wal is geerne zonne echten middewinter willen metmaken.
“Wanneer mo we den groten stobbe kapot zeen te kriegene?” vroog Jan opins.
“Lao we der morgen daluk maor met beginnen”, zae vader; “anders kö we ‘m met karstmissen nog nins gebroeken”.
“Magge wi’j der bj’j wezzen?” vroog Knelis.
“Jao, vader?” vroog Willem.
“Natuurlek”, zae vader.
“Zukke jonges mot er met den neuze vlak veuran bi’j staon”.
“Toe maor vader, astebleef”, zae Knelis.
“Wi’j zölt wal oppassen, da we ow neet in de waege loopt”, zae Willem.
“Ik modde in elk geval eerste nog is zeen, hoo’j ow gedraegt”, zae vader.
“’t Is ok joo völs te geveurlek”, zae mooder.
Jao, ’t mos slim geveurlek wezzen, maor…
Knelis en Willem gengen op tied zonder teggenpröttelen nao bedde. Der mos niks op eur an te markene wezzen.
Heel, heel zachtjes hadden ze ’t er in bedde nog ’n peusken ovver.
“Ik wol toch a’we der bi’j mochten wezzen”, zae Knelis.
“Wat zal ’t hard knappen”, zae Willem.
Achter de schoppe bi’j ’t andere brandholt, lag ne helen groten stobbe.
Met de biele was der gin kort kriegen an.
En noo hadden vader en Jan ovverleg umme em met polver te laoten springen.
En dan kon e in de middenwinterdage an ’t veur.


Den andern morgen wazzen Knelis en Willem al eentieds wakker. maor ze vroogen neet umme op te staone, odschoon ze van ongeduld vergengen; ze wachtten netjes eur tied af.
An taofele was der ok al niks op eur te zeggene.
“Zo mosten ze altied wezzen”, zae mooder.
“At ze maor wilt, könt ze wal stille zitten en ardendeluk aeten, zonder gesampel en gepraggel. Noo bunt het flinke jonges”.
Onder ’t ankleen prees grootmooder eur.
“Magge wi’j der dan ok astebleef bi’j wezzen?” vroog Knelis.
“Jao, vader, mag het?” vroog Willem.
Vader lachten zo’n betjen en nikten. De ogen van de jonges fonkelden.
“Is ’t wal wat weerd?” zae grootmooder bezorgd. “
Is ’t neet te geveurlek?”
“Wi’j zölt uns wal waarn”, zae vader; “hebt maor niks gin schrik; ik gao eigens met”. Nao ’t aeten mos ’t dan maor daluk gebeurn.
As jonge hundekes leepen Knelis en Willem umme vader en Jan hen, doo dee nao den stobbe achter de schoppe gengen.
En ze vroogen en rebbelden almaorzodeur:
“Zol ’t hard knappen, vader?
Magge wi’j der kort bi’j blieven?
Wat wi’j met dat boor, vader?
Wat heb i’j daor, Jan?”
Zo: ’t spil nam ’n anvang.Vader boorden ’n deep gat, midden in den stobbe. Jan Maakten onderhand ne bosse, mooi rond, den net ietskes dikker was as ’t gat wiet was.
Met zin en verstand keken de jongens der nao, doo vader zuk zwart grei in ’t gat leet lopen, uut ’n old koohoorn.
“Wat is dat?” vroog Willem
“Da’s polver”, zae vader.
“Polver?” vroog Knelis.
“Jao, da’s polver”, zae Jan.
Doo der polver genog in was, mos der den bosse bovvenop eslagene worden. Dat kon Jan good.
Hee sloog der em zo vaste in as maor meugeluk was. Zo.
De jonges begrepen der niks van.
Vader boorden ’n gaetjen met ’n dun boor deur den bosse hen.
Noo mos, dat ok vol polver.
“Zeezo, jonges, noo maak i’j maor gauw , da’j veur de schoppe komt”, zae vader.
Ze leepen vot. Jan lei zwam bi’j den polver, ’n lank stukke, dat vader an ’t ene ende aneketst hadde.
Effen hadden de tweelinge veur de schoppe staone, doo vader en Jan der heustig kwammen anlopen.
Ze gengen bi’j de jonges staon.”Zol ’t lange duurn?” vroog Jan
“Der is weinig wind”, zae vader; “’t zwam gleuit neet gauw wieter”.
Knelis en Willem keken vader en jan an.
Wat mos der no gebeurn?
Het begon eur haoste te vervelene.
“Wanneer lao we den stobbe noo springen, vader?” vroog Knelis.
“Stille maor is”, zae vader.
“Gao we der weer hen?” vroog Willem. Jan stak de piepe is an. “Mot er ………………..”,
BOMS! Knelis en Willem schrokken zo van den knal, dat ze beide teggen de grond tommelden.
Jan veel ok ’t piepken nog uut de mond.
Vader lachten hard.
De tweelinge bosselden weer ovverende.
Ze wazzen beide luk witjes en wosten neet, wat ze zeggen zollen.
“Noo mo we der hen, jonges”, zae avder; “kom maor”.
“Knapt het nog ins weer?” vroog Knelis.
“Wo’j ’t geerne nog is heurn?” vroog vader. Nee, net zo leef neet; het was de jonges haoste luk als te hard af egaone.
Den stobbe was in verscheiden stukke uut mekare barstene.
Wat van dee stukke mos Jan wieter nog kleuven; hee hadde der töt an den aovend wark met.
’n Paar grote brokken mosten de middewinterdage an den heerd liggen. Knelis en Willem kregen idee, dat de middewinter ok noo wal heel wat bezunders kon worden.
Teminsen an den aovend van dissen dag lag der al ’n heel groot stukke van den stobbe achter veur de plate van den heerd.
De jongens zatten der nao te kiekene hoo de vlammen van de törve en de rieskes en de kluppelkes probeerden vat te kriegene op den stobbe.
Ze tongelden der langs en klommen der teggen op en sprongen der weer af, dan an disse kante en dan an dee kante en dan in ;t midden.

’s Aovonds veur ’t nao bedde gaon mos vader den stobbe met den waterkaetel uutgeeten.
Den volgende aovond wier ’t nog völle mooier.
“Noo he we den middewinter”, zae grootmooder.
Den stobbe ston noo helemaole in de brand.
Hee geluiden en vlamden van wonder en geweld.
Grootmooder hadde der acht op eslaegene, of alles, veur ’t donker wier, wal in odder was.
Niks moch der te buten staon; gin ploog en gin eide, gin kroewagen, gin greepe, gin emmer, – niks; alles mos binnen en op zien plaatse wezzen.
Veur ’t vee op daele deenden ezorgd te wordene, amor veerder: gin wark. Grootmooder hadde ok eigens eur spinnewiel in den hook ezat en lei de hande in den schoot.
Vaader haalden de oele met nötte van ’t rootzolder en mooder kreeg ne schorte vol appele uut eure onderste kastenla.
En allemaole zatten ze geneuluk bi’j mekare in de kökkene. Nötten kraken! En appels aeten! – Wat was dat toch fijn.
Grootmooder vertelden allerhande renken.
De nöttedöppe wiern in ’t vuur esmettene en brandden met heel heldere vlämmekes.
Van ’t vuur kwam noo völle en völle meer lech in de kökkene as van de lampe.
De tied genk langzaam wieter” ’t wier ne langen, langen aovend.
Mooder mos effen nao buten umme ne emmer water te puttene.
Doo ze weer in de kökkene kwam, zae ze: “’t Sni’jt. En ’t is buten zo duuster as ne pot”.
Sni’jen? Sni’jen ‘t? Daor heurden de tweelinge van op.
Of ze is effen mochten gaon kieken, vroogen ze.
Jao, dat moch wal. Zee nao buten!
Maor ze konnen der zo good as niks zeen. Verbazend wat was ’t duuster. Allene in de lechte straolen, dee deur de hartjes van de vensters veelen, zaggen ze ’t gewriemel van de witte vlokken.
En ok veulden ze ze in ;t gezichte en op de hande. A’j good luusterden, dan ko’j ok ’n zacht geruutsel heurn.
Fijn, da ’t sni’jden! .De jonges gengen weer nao binnen.
Kiek; ze wazzen in de kortigheid al haoste helemaole wit ewordene.
Doo ze weer bi’j ’t veur zatten, smolten de vlökskes zo weg.
Vader wol ok is kieken.
Um doch, dat er wal is ’n heel pak kon kommen, want de loch was zo dikke. Grootmooder hadde ’t wal verwacht, dat er snee zol kommen, zae ze, want ze hadde korts de veute zo kold ehad. “
Noja, ’t is noo de tied”, zae mooder, “ofschoon der an den snee neet völle aardigheid an is”.
Knelis en Willen dachten der anders ovver. Endeluk wazzen de appels en de nötte op. vader en Jan gengen effen nao de daele en mooder wol pannekooke bakken.
Den eersten pannekooke was veur Knelis en Willem. Ze konnen em kwelleke op; de appels en de nötte zatten eur in de waege.
Ze kregen ok slap en wollen wal geerne nao bedde.
Doo ze bi’j mekare in de beddestae laggen, zaggen ze lech langs den zolder flokkern; dat kwam van den groten stobbe, den zo hard vlamden.
Ze veulden zich rech behaagluk en dachten der an, hoo buten in den duustern nacht, de sneevlökskes nao ondern veelen.
Hoo zol der morgen de weld wal willen uutzeen?

Den andern dag was alles wit.
Nee, zo hadden Knelis en Willem zich ’t neet veuresteld. Alles was joo wit, alles.
Jonge, jonge, wat lag der ne dikten!
“Ne witten Karstmissen” zae grootmooder.
Vader en mooder gengen nao de kerke.
De jonges mosten den helen veurmeddag binnen blieven; grootmooder wol volstrekt neet hebben, dat ze in den snee leepen; dan maakten ze zich de veute maor nat.
Ze pasten der wal veur op, dat ze neet dramden, want groomooder hadde eur belofd, dat ze vanaovond misschien met eur nao ’t Karstfeest wol gaon, – at de jonges teminsen zeute wollen wezzen.
Doo vader en mooder weer in kwammen, zaen ze, dat er verbazend völle snee lag; der was hoaste gin deurkommen an.
“Kö we dan neet nao ’t Karstfeest?” vroog Knelis.
“Misschien kump der wal luk trao” , zae grootmooder.
Dat wollen de jonges dan maor hoppen.
Zo teggen ’t schemmerken maakten grootmooder zich klaor en mooder knapten de jonges nog luk op – zeezo: ze gengen.
Wat was ’t buten wonder.
Ovver den snee lag ne bläuwerigen schien.
In ’t westen was de loch rood, in ’t oosten peers en vaal.
De jonges zaggen noo dudeluk, da ’t middewinter was.
Noo wosten ze ‘t, al konnen ze ’t neet zeggen.
Op ’t Karstfeest was ’t meer as vol. maor groomooder kreeg met de jonges ’n mooi plaesken, al was ’t luk veer van den karstboom af.
Ze konnen der alles toch nog good zeen en heurn en kregen der ok van alles wat met.
Het örgel spölden zo prachtig mooi, der wier zo prachtig mooi ezongene en zo prachtig mooi verteld en van den Karstboom zelf ko’j de ogen neet afhollen.
Knelis en Willem konden haoste neet geleuven, dat zee hier noo eigens wazzen en dat allemaole metmaakten en toch was ’t warkeluk zo.
Hoo lange het Karstfeest duurden, daor hadden de jonges helemaole gin begrip van; soms docht eur, da ’t maor één ogenblik was en soms, dat het meer as ne dag anheel.
’t Was edaone en ze kwammen met grootmooder weer buten.
Eerste gengen ze deur ne straote, waor ’t vol mensen leep, doo ovver de grinte, waor ’t minder drok was en endeluk den weg op, waor ze allenig bleven.
“Vond i’j ’t mooi, jonges?’ vroog grootmooder/ “Jao”, zae Knelis.
“Nou”, zae Willem.
En hier buten was ’t ok weer mooi.
Rondumme lag de witte wald en bovven ow ha’j den donkerblauwen hemel vol steernen.
De steernen wazzen völle helderder as anders.
“Bu’j ok kold, jonges/” vroog grootmooder.
“Nae”, zae knelis. “Ik bun juust warm”, zae Willem.
Maor ’n peusken later begonnen eur toch de oorne ietskes te staekene.
“Noo word ik wal kold”, zae Knelis. “Ik ok”, zae Willem.
“Het vrus”, zae grootmooder; “den snee pip al.
Maor wi;j bunt noo gauw in”.
Jao, ze konnen daor gunder eur huus al zeen liggen.
Doo ze binnen kwammen, zatten vader, mooder en Jan bi’j den heerd.
“Daor wazze wi’j weer”, zae grootmooder.
“Mooi”, zae mooder en vroog of de jonges ’t Karstfeest mooi evondene hadden.
“Jao”, zaen ze beide.
“Noo kommt alle dree maor gauw bi’j ’t vuur”, zae vader; “want i’j zölt wal kold wezzen en misschien he’j de veute ok nog wal nat ekreggene”.
De stobbe vlamden nog.
Maor hee was noo toch klein ewordene en zakten al meer en meer in mekare.
“Hee hef good denst edaone”, zae vader; “morgen mo we maor ne andern brokke nemmen”.
Nog ’n peusken mochten Knelis en Willem an den heerd zitten en doo was ’t veur eur beddegaonstied.
Effen laggen ze nog wakker an alles te denkene en doo kwam den slaop.
De Middewinterdage wazzen veurbi’j .

Zalug Karstfeest, 1929
Meester Meinen 1881-1934

Lees verder

Iessteulkes

“Noo gao we ok al zo weer nao den uutgaonden dag hen,” zae mooder op ne aovond veur in jannewari, dat ze allemaole bi’j mekare in de kökkene zatten: vader, mooder, grootmooder, breur Jan, en de tweelinge, Knelis en Willem.
“Ik hebbe teminsen vandage a; spraon zeen vleegen,” zae Jan.
“Nou”, zae vader;
“De wind is an den aovend nao ‘t hoge hen elopene; der kon nog wal is luk vorst willen kommen,”
En grootmooder zae:“‘t Spraekwoard zeg neet veur nummendalle;
As de dagen begint te lengene, dan begint de nachte te strengene.
”Doo vader effen later ne emmer water eput hadde zei e: “‘t Vrus al.
De grond reppersket al en ‘t grös is stief.
”Doo Knelis en Willem dat eheurd hadden, stonnen ze daluk op van eure steulkes bi’j ‘t warme vuur en leepen nao buten.
Ze wollen geerne hebben, da ‘t begon te vreezene.
Jao, buten kwam eur ne gritse wind temeute,
En, jao, de grond was al ‘n betjen hard.
Grootmoder dee de deure los en reep: “Allo jonges; nao binnen!
Wat doo ‘j daor toch buten in de koldigheid?
Kom.”Knelis en Willem gengen met grootmooder weer nao binnen.
“Zol der noo ies willen kommen, vader?”vroog Knelis.
“Verlangt er maor neet zo hard nao,”zae grootmooder.
Ne rizzelinge trok eur ovver de rugge hen.
De tweelinge gengen weer ni’j mekare op eure kleine steulkes kort bi’j vuur zitten en luusterden stillekes nao alles, wat de anderen zaen.
Ze hadden ‘t ovver vorst en snee.
Grootmooder vertelden ook nog ne heleboele van olderwetse winters, dee ze vrogger al is belaefd hadde.
“An zonne bittere kelde is neet völle aardigheid an,”zae mooder.
Vader gaf eur geliek. Hee ston op, umme ‘t wark op de daele af te doone.
In ‘t bedde kropen de tweelinge heel kort bi’j mekare en prömmelden zachtjes ovver ‘t ies, dat ze hopten te kriegene.
“Wat zal der dan ‘t slat ne mooie bane kommen,” zae Willem.
“Jao,” zae Knelis; “dat steet noo joo haoste helemaole blank.
”En ‘t is fijn kort bi’j huus.”“Jao; wi’j könt er in ne wip kommen.”
‘t Wark op de daele was eentieds afedaone.
Vader en Jan kwammen weer in de kökkene, gengen efkes bi’j vuur zitten umme zich de veute te warmene en schikten daorop met mooder en grootmooder an taofele.
Knelis en Willem heelen zich stille. Ze heurden, dat nedeluk de telders weer afewaskene wiern.
Mooder sloog de taofele op en zat ze veur de zied. vader trok den klokkenpunder op.
Nog effen later blees mooder de lampe uut. Noo was ‘t opins helemaole duuster in de kökkene.
Allene bi’j den heerd scheen nog ietskes lech op van ‘t vuur, dat vader onderescheerd hadde.
En kiekm deur ‘t raam bovven de deure schenen de steernen.
“Moi’j de steernen is zeen fikkern,”fluusterden Knelis.
“Da’s ‘n good teken,” zae Willem.
“Jao; dan vrus ‘t hard,”zae Knelis.
Ze wiern dommelig, deen de ogen too en wazzen eentieds weg.
Den langen nacht vloog veurbi’j .

Doo den andern morgen de tweelinge de ogen opslogen, was in de kökkene de lampe nog an.
Mooder was bi’j vuur bezig balkenbri’j te braone;
Vader sneed brood af.
“Hef ‘t vannach evraorne, vader?” vroog Willem.
“Wat? Bu’j noo al wakker, jonges?” vroog mooder.
“Hef ‘t vannach evraorne, mooder?” vroog noo Knelis.
“Ik zol nog maor ne pooze slaopen, jongens,” zae mooder.
“Dat köwe toch neet,” zae Willem.
“Noja; blief dan maor stille liggen,’ zae vader noo:
“‘t is veur owleu nog te vrog umme op te staone.”
“Noo wete wi’j nog neet, of ‘t evraorne hef,” fluusterden Knelis.
“Nee,” zae Willem. “Straks onder ‘t antrekken zal ‘t uns grootmooder wal zeggen.”
Effen later vroog e hardop: “Magge wi’j noo opstaon?”
En Knelis vroog ok: “Magge wi’j der astebleef uut?”
Ze mosten nog ‘n hortjen geduld hebben.
Endeluk was grootmooder zo veer, dat ze de jonges helpen kon.
Ze vroogen dadeluk of ‘t evraorne hadde.
“Jao,” zae grootmooder met ne zucht; “‘t hef vannach hard evraorne.”
“Ha! fijn! reep Knelis uut.
En Willem begon te trempelene van plezeer.
Maor dat was grootmooder neet nao den zin en ze kregen der beide ene achterveur.
“Mo’j daor noo zo bli’j met wezzen?’ bromden ze.
“Foi; schaamt ow!”
De tweelinge wazzen toch rech bli’j en doo ze klaor wazzen leepen ze daluk nao buuten.
Jao, jao; ‘t hadde duftig evraorne.
De grond was zo hard as ne steen en der zat giezel an de beume.
Op den graven bi’j de schoppe was ies. De jonges gooiden der met roezen op.
Der sprongen hanen in ‘t ies, maor ‘t was al zo dikke, dat ze de roezen der neet deur hen konnen smieten.
Mieken, het zwarte hundeken, was met de jonges met elopene en snuffelden noo an de andere kante van den graven luk rond in ‘t stroekgewas.
“Kom hier, Mieken,” lokten Knelis.
“Mieken, Mieken! Kom jonge!”reep Willem.
“Zol e der ovver waogen?” vroog Knelis.
“Zol ‘t ies um lien?” vroog Willem.
De jonges lokten nog harder.
En Mieken stak de kop op, kwispelden met zien stärtken.
“Kom dan, beste hundeken,” zae Willem.
“Hier, Mieken,” zae Knelis en wees nao ‘n weulengat;
“Zoek, Mieken wol wat geerne kommen.
Veurzichtig zat e de veurpeute op ‘t ies en ….. kiek, kiek, kiek! daor kwam e anvoddeken.
Het ies leed em al.
Hei! daor schampten e uut en zol e haoste vallene wezzen.
Het leek grappig en Knelis en Willem mosten der beide hardop umme lachen.
Maor Mieken kwam good ovver ‘t ies hen.
“Het ies lidt um good,” zae Knelis.
“Zol ‘t uns ok lien?” vroog Willem.
“Dan köwe hendig probeern,’ zae Knelis.
Ze probeerden ‘t beide en kregen ieders ne natten voot.
Doo ze der ne pooze later met in huus kwammen, gaf grootmooder eur wat te brommen en mosten ze wat dreugs an de veute trekken.
De vorst heel an.
‘n Paar dage later kon den zwaorsten keerl wal ovver ‘t ies hen lopen, zonder dat ‘t kraakten.
Knelis en Willem hadden op ‘t slat al heel wat afeslierd.
“I’j mosten iessteulkes hebben,” zae eurn groten breur Jan op ne keere. “Iessteulkes?” vroog Knelis.
“Wat bunt dat?” vroog Willem.
“Dat bunt kleine sleekes,’ zae Jan. “Sleekes?” vroog Knelis. “Jao,” zae Jan, ën dan köj ow met praggen eigens veuruut laoten gaon.”
“Praggen?” vroog Willem.
Noo de vorst inevallene was, hadde Jan neet bezunder völle wark te doone. Hee hadde tied genog, umme de jonges ieders ne iesstool in mekare te timmerne.
Vader heelp der ok nog luk an.
Ne goeien halven dag genk der met hen.
Maor doo hadden de jonges ieders ok ‘n fijn iessteulken met twee praggen. Jan leern eur op ‘t slat ok nog hoo ze der met an mosten.
Jonge jonge! wat genk dat fijn! Maor ;t was eerste nog neet zo heel gemakkeluk.
A’j maor good an de gange wazzen, dan geng ‘t hendig.
Maor dan ko’j soms haoste weer gin stuur hollen.
At Knelis en Willen ‘s morgens ‘t aeten op hadden, gengen ze daluk met eure iessteulkes nao ‘t slat.
‘s Meddags mos grootmooder eur roopen umme te kommen aeten.
En nao ‘t aeten gengen ze weer töt an den donkern.
“Of ze op ‘t ies neet kold wieren”; vroog grootmooder.
“Nee”, zaen de jonges. van kelde hadden ze helemaole gin last.
En ‘s aovonds zatten ze ok jo weer bi’j warme vuur.
En ‘s nachts laggen ze in ‘t warme bedde.
‘t Was allemaole best in odder, meer as best.

Mieken leep vake met de jonges met nao ‘t slat en gengelden eur nao, at zee op eure iessteulkes hen en weer gleen.
Ze gengen ok wal is deur ‘t rit hen, wieterop nao de andere slae.
Maor ze pasten good op, dat ze daor neet kort bi’j de baeke kwammen, want daor zatten windgaetere.
Vader hadde der eur veur ewaarschouwd.
Het loog der neet umme!
In dee windgaetere ko’j zo wegscheeten en dan kwam i’j onder in ‘t water bi’j den leluken bollebak terechte.
Knelis en Willem zorgden der veure, dat ze ‘n heel ende ni’j de wintgaetere vandan bleven.
Ze stuurden altied gauw genog weerumme.
A’j met ‘n iesstuulken draeien wollen, dan most i’j maor met ene pragge stoten.
Ha’j ‘t eenmaol in de vat, dan geng ‘t hendig genog.
I’j konnen met de iessteulkes ok remmen.
Dan most i’j de praggen veur ow, onder ‘t veurnste plänksken in ‘t ies zetten.
Krrrrst! geng ‘t dan. Der kwam ne witte strepe deur ‘t ies hen. Krrrst!
I’j stonnen stille.
De jonges kregen hoo langer hoo meer skik met eure iessteulkes.
Iedern dag bedachten ze der zich weer wat ni’js met.
“A’we der Mieken is veurspanden, zae Knelis op ne keere; “dat zol ok mooi gaon.”
“Jao,” zae Willem; “dat wi’we is doon.”
‘t Genk mi’j an. “Heb i’j nog touw bi’j ow?” vroog Knelis, dee zien eigen tasken naoveulden.
Nee, Willem hadde ok niks. Der zat niks anders op, dan dat ze efkes nao huus hen gengen um touw te halene.
Eerste vroogen ze der vader umme, maor den hadde neet wat.
Maor jan hadde gelukkig genog.
Ze kregen ‘n paar mooie enden.
Doo weerumme dao ‘t slat. Mieken leep hard met.
Maor doo de jonges um op ‘t ies ‘n touw umme den hals deen, wol e der eur vandeur gaon. gelukkig heelen ze um nog net bi’jtieds vaste.
Eerste mos Mieken veur Knelis zien steulken.
‘t Genk aardig good. En doo e Willem zien steulken mos trekken geng ‘t nog baeter.
“Hee krig der eigens ok skik in,” zae Willem.
“Jao,” zae Knelis.
“Noo hebbe ikke ‘t makkeluk,” zae Willem; “ik hoove de praggen neet te gebroekene, as allenig luk umme te stuurne.”
Mieken leep joo langer hoo harder.
Knelis weerden zich wat e kon met de praggen, umme met zien iessteulken dat van Willem an te blievene.
Hee kon ‘t endeluke neet meer redden.
“Ik kom ow met mien peerd veur, Knelis,” zae Willem.
Met had e ‘t ezeg, doo Mieken uutglee en dale rolden.
Knelis en Willen lachten beide.
“Wi’j mot unze peerd laoten scharpen,” zae Knelis.
“Jao,” zae Willem.
Mieken ston weer ovverende en wol wieter.
“Huu! huu!, peerd!
Stao stille Mieken.”De hond luusterden.
“Zeg Knelis, weet i’j wa’we doot?” “Ja; wat dan?” vroog Knelis.
“Wi’j spant Mieken veur beide iessteulkes tegelieke,” zae Willem.
“Hoo wi’j dat doon?”
“Da’s makkeluk genog; wi’j bindt ow steulken weer an ‘t miene vaste.”
“Jao kom; dat doo’we.”
De jonges hadden ‘t gauw veur mekare.
Zeezo. “Jo!” reepen Willem en Knelis tegelieke.
Mieken trok, maor kon neet wieter kommen.
“Hee kan uns neet lostrekken,” zae Willem.
“Wi’j mot em eerste met unzen praggen an de gange helpen,” zae Knelis. Dat deen ze en doo genk ‘t as ‘n döpken.
Jonge, wat genk dat.
Mieken kreeg der ok hoo langer hoo meer plezeer in en begon al harder en harder te lopene.
En de beide iessteulkes gleen um as ‘t zowatdoch achternao. maor Mieken mos ok hard an ‘t lopen blieven, want as e is efkes luk langzamer leep, dan slierden um ‘t ene iessteulken veur de achterpeute.
Toe maor; lopen! lopen!
Waor ‘t ies luk hobbelig was, gromden de iessteulkes der ovverhen!
Knelis en Willem schreewuden en gierden van plezeer.
Wat ‘n fijn spil!
Mieken wier fenaol wild.
Hee leep en hee blökten onder ‘t lopen.
“De bane is hier te kort; wi’j komt te gauw an ‘t ende,” zae Knelis. Ze deen ‘t. Mieken kwam duftig in de hette.
“Neet te veer!” reep Knelis. “denkt an de windgaetere!”“Huu! reep Willem. “Huu, peerd! Huu Mieken!”
Maor of Mieken neet wol heurn, of dat e zich eigens neet meer teggen kon hollen, wee zal dat zeggen. I
n ieder geval giwden e wieter.
Ojee; de windgaetere!
Beide jonges slogen alarm.
Hadden ze maor uut de iessteulkes können kommen, maor dat genk neet in zonne vaart.
Met Mieken wazzen gin wieze dinge meer te doone.
Willem remden met de praggen, wat e maor kon.
Knelis , den ‘t neet zo gauw kon, bomsden veur um an. het touw, waor Mieken an vaste zat, knapten deur.
Daordeur kreeg e ne schötte en rolden ‘m maol of wat ovverkop.. plomp! in ne windkolk.
Knelis en Willem slierden met eure iessteulkes nog ‘n ende deur.
Ze remden, wat ze konnen! Vlak bi’j ‘t water kwammen ze tot stilstand! Beide wazzen ze zo wit as kriet.
Het ies kraakten al. Ze wosten eigens neet, hoo ze zo gauw met eure steulkes weer trugge kommene wazzen.
He. Dat was nog net good egaone.
Knelis en Willem keken mekare an, beide met grote, ängstige ogen.
Maor ze wazzen der joo gelukkig good afekommene.
Bojao. ‘t Was good egaone; net op ‘t nipperken.
En opins begonnen ze beide hardop te lachene.
Waor was Mieken.
De jonges hadden genog met zichzelf te doone had en wosten van Mieken wieter niks af, dan dat e ‘t windgat ineplompt was.
Zol e der nog in zitten?
De jonges keken nao ‘t zwarte water daor veur eur en lachten neet meer. Dat arme Mieken!
“Zöwe nao huus hen gaon?” vroog Willem.
“Jao, dat lao’we maor doon,” zae Knelis.
Stillekes drogen ze eure iessteulkes nao huus hen.
Doo ze der kort bi’j wazzen, begonnen ze beide te liepene.
Treurig kwammen ze achter de deure hen.
“Wat is der gebeurd?’ vroog groomooder. “Inze Mieken…..,” snukten ze beide.
Meer konnen ze der neet uut kriegen.“Kom kom”, zae groomooder: “dat is nog zo slim neet”Hoo kon ze dat toch zeggen?
Maor opins zae Willem: “Kiek is!”Hee wees nao den brandhook.
“Daor lig e!” reep Knelis. Jao, daor lag Mieken.
Hee was, zonder dat de jonges het emarkt hadden weer op ‘t dreuge kroppene en hard nao huus hen elopene.
Noo lag e daor in den brandhook umme zich weer te laoten opdreugen.
De tweelinge dreugden de träone af.

Meester G.J.MeinenGeb: 09-08-1881 Corle Ovl: 05-04- 1934 Winterswijk

Lees verder

Palmpaosen

Morgen was ‘t zondag, maor gin gewone zondag.
Palmzondag was ‘t morgen.
Knelis en Willem wosten neet, wat dat eigeluk te betekenen hadde.
“Wat is dat?” vroog Knelis. “Dat is Palmpaosen”, zae mooder.
“Palmpoasen?” vroog Willem.
“Jao, dan krieg i’j ieders ‘n palmtak”, zae grootmooder.“
‘n Palmtak?” vroog Knelis.
“Jao”, zae grootmooder; “zo straks geet vader nao Brevoord umme gebak te halene en dan brech e metene de pielendekes met”.
“Pielendekes?” vroog Willem.“Jao en ‘n rad veur ieder”. “
‘n rad?” vroog Knelis.
‘t Wier veur de beide jonges hoo langer hoo onbegriepeluker.
Mooder lei ‘t eur endeluk is zo’n betjen uut.
Ho, wat zol dat morgen ‘n mooi spil worden.
Nao ‘t veeruurhollen, mos Jan, den oldern breur van de tweelinge, maor manges veur ieder ‘n mooi palmtak snien.
Knelis en Willem leepen met em nao de olde iemenhaege.
Hee zoch ‘n paar mooie täkkere uut en snee ze af.
De jonges mochten ze nao huus draegen. daor mosten de täkkere teggen de zied onder ‘t speegel ezat worden.
Zo; dat was dan ‘t begin.Knelis en Willem leepen mooder en grootmooder ovveral achternao, want ze hadden altied zodeur wat te praotene en te vraogene ovver Palmpaosen.

Grootmooder leern eur ok ‘t versken, dat ze mosten zingen at ze morgen het palmtak ronddroogen.
Mooder begin ‘t gevraogte van de jonges al haoste te vervelene. men zol der joo haoste dol van worden, zae ze.
As vader noo maor gauw in kwam met de pielendekes en de ra.
“Gaot maor is kieken op den diek, of e der al an kump”, zae mooder.
Knelis en Willem leepen nao buuten.
Nee, vader kwam nog neet.
Endeluk, endeluk – daor kwam vader in de veerte met den kroewagen anschoeven.
Knelis en Willem leepen em hard temeute.
Ze keken beide in den kroewagen, maor ze zaggen niks bezunders.
Net as anders op zaoterdagaovond lad der boor in en daarop den korf met de winkelware. maor misschien zatten daor de pielendekes en de ra ok wal bi’j in.
“Wo’j mi’j afhalen, jonges?” vroog vader.
“Jao”, zaen Knelis en Willen te gelieke.
“Da’s good”, zae vader.
“Hef vader pielendekes?” vroog Knelis.
Zit ze in den korf?” vroog Willem.
“Magge wi’j ze is zeen?” vroog Knelis.
“Zobol a’we in huus bunt”, zae vader.
Doo leepen de jonges vader hard veuruut en wosten van bli’j-schop neet hoo ze zich an zollen stellen.
Doo vader in was droog e de breu bedaard nao de kelder en zat den korf midden op de taofele.
Knelis en Willen konnen eur ongeduld haoste neet bedwingen en trempelden en wreven zich in de hande.
Grootmooder, mooder, vader en jan mosten der umme lachen.
Mooder dee den deksel van den korf en lei de winkelware waor ze heurden.
Helemaole onder in den korf……..
“Daor komt ze dan an”, zae mooder en haalden ne groten toete veur den dag.
De beide ra zatten der in.
“Kö’j dee opaeten?” vroog Willem.
“Jao, natuurlek”, zae mooder; “dee smaakt heel lekker”.
Noo kwam der ne nog grootere toete uut den korf.
En daor zatten de pielendekes in.
Knelis en Willen greulden der van, doo ze dee te zeene kregen.
Hé, wat mooie dinge.
Mooie, mooie pielekes wazzen ‘t, net as laevendige endenkuukskes, met ogen van krinten.“Noo mo we ok zo de palmtäkke maor klaor maken”, zae grootmooder.
“Maor eerste mot de jonges toch nao bedde”, zae mooder; “ze mot ok nog verheund worden”.
Knelis en Willem hadden ‘t leever ander ewild, maor as mooder wat bestelden, dan hoofden i’j neet te probeerne daor wat an te veranderne. Wat mooder zae, daor genk niks af.
Verlennen waeke hadde grootmooder Knelis e-wassene en verscheund en mooder Willem.
‘t Genk insverzet.
Dörrumme kreeg mooder vanaovond Knelis onderhanden en grootmooder Willem.
De jonges wazzen bezunder aardig en gezeggeluk; ze klaagden der neet ovver, dat eur de zeepe in de ogen beet en ze trokken neet terugge, as eur de naegels van de tene luk af-e-knipt wiern.
Doo ze klaor wazzen mosten ze nao bedde. Ze hadden ok eigeluk al wal luk slaop.
Maor ze bleven toch nog ne pooze stillekes wakker liggen, want ze wollen nog zo geerne zeen, dat grootmooder en mooder de palmtäkkere in odder maakten.
Mooder mos eerste op de daele nog luk wark af doon en grootmooder in de kökkene.
Wat duurn dat lange!
“Slaop i’j al?’ fluusterden Knelis nao een pooze.“Nee nog neet”, zae Willem; “ik hadde mi’j de ogen zo maor is efkes too daone.
Knelis dee de ziene ok is efkes too.
Effen later deen ze ze beide is weer los.
Zo ongemarkt veelen de ogen weer dichte. En ‘t wier al stiller en stiller.

Knelis sloog de ogen weer open. met verbazinge keek e de kökkene in. Wat?….Wat?
De zunne scheen joo helder deur de raams in de kökkene.
En grootmooder, mooder, vader en jan zatten umme de taofele te aetene. Wat? Was ‘t dan al morgen?
Willem wier ok wakker en keek al aeven verwonderd.
Hee kon ‘t zich ok maor neet begriepen, dat den nacht al veurbi’j was.
Hö! Fijn!
Noo was ‘t Palmpaosen!
Wazzen de palmtäkke al in odder?
Ojao; kiek maor! daor stonnen ze ieders op ne stool bi’j ‘t raam.
Wat was dat ‘n mooi gezichte!
De pielekes zatten der zo aardig an, en an ieder ‘n rad in ‘t midden, en grootmooder en mooder hadden der ok nog prachtige reuskes van gael muskenpapeer an-e-maakt
.“Magge, wi’j der uut?” vroog Knelis.“Wi’j bunt wakker”, zae Willem.
Efkes mosten de jonges nog blieven liggen, töt de andern ‘t aeten op hadden.

“Wat bunt de palmtäkke mooi”, zae Knelis.
“Hejao”, zae Willem.
Doo de jonges an-e-trokkene wazzen en eur aeten op hadden mochten ze met de palmtäkke nao buuten.
Ze mosten ze eerste ok nog ni’j ‘n paar naobers laoten bekieken.
En doo leepen ze der ‘n betjen met rond te draegene in de heldern zunneschien en ze zongen daorbi’j, zo hard at ze maor konnen:

“Palm palm Paosen
HeikoereiHeikoerei
Ovver ne Zondag kriege wi’j ‘n ei.
Een ei is gin ei
twee ei is gin ei
Dree ei is ‘n Paosei”.

En dan weer van veurn af an.
Mieken, het zwarte hundeken, dungelden eur nao.
De täkkere wazzen nog wal aardig zwaor en endeluk mosten de jonges zich is rösten.
“Ik gao mi’j luk an de kante van de weg in ‘t grös liggen”, zae Willem.
“Ik ok”, zae Knelis; “en ik staeke mien tak effen in de grond; dan hoof ik ‘t neet zo lange vaste te hollene”.
Willem dee ‘t net zo.Geneugluk laggen de tweelinge daot bi’j mekare.
“Wat zölt dee pielkes lekker wezzen”, zae Willem.
“Nou”, zae Knelis; “ze roekt ok zo fijn”.
“Wanneer zö we der uns ene op aetne?” vroog Willem.
“Mi’j duch morgen”, zae Knelis.
“Of vanaovond”, zae Willem.
“Lao we ‘t vanavond maor doon”, zae Knelis.
“Ik hadde der noo al wal zin an”, zae Willem.
“Ik ok wal”, zae Knelis.
“Zö we der uns zo straks ieders is ene nemmen?” vroog Willem.
“jao, dat doo we”, zae Knelis; “kom, noo daluk maor”.

De jonges schrokken beide, doo ze nao eure palmtäkke keken.
Tegelieke stoven ze ovverende.
Wacht is!
Zonne lummel.Mieken hadde net het tweede pieleken van Willem zien tak af-e-trokkene.
Een hadde der al op. het tweede had e in den bek.
“Alle! Alla hond!” schreeuwden Willem. Ok Knelis maakten alarm.
En beide jonges sprongen op Mieken af.
De honde wol eerste het pielendeken nog metnemmen, maor hee kon ‘t zo gauw neet redden en leet het vallen. hee der vandeur! maor de jonges en nao, want ze wazzen ongelukkig giftig op em en wollen em leluk afsmeern.

Mieken hadde ‘t in de gate en leep, wat e maor kon.
De tweelinge konnen em op ging stuk nao weer ankommen en mosten ‘t opgevven.
Ze gengen weer nao eure palmtäkkere.
Beide hechten ze as vette ganze.
Ä’k em in de fikken kriege, dan geet het um slech”, zae Willem.
“Hee mot er duftig wat op hebben”, zae Knelis.
Mieken leep al achter de schoppe en zol de eerste paar uur wal ‘n betjen bi’j de jonges vandan blieven.
Dat was um geraone ok!
Eén pielendeken hadde Mieken op.
Het andere lag in ‘t grös.“Lao we uns dat maor verdelen”, zae Willem; “der is toch al ‘n stuksken af”.
Het brak het, zo good as e kon, midden deur en gaf de ene helfte an Knelis.
“Lekker”, zae Knelis, doo e ‘t op hadde.
“Nou”, zae Willem.
Willem hadde noo twee pielendekes minder an zien tak as Knelis.
“Weet i’j, wa we doot?” zae Knelis.
“Ja?” zae Willem.
“Wi’j nemt er uns ok ieders ene van mien tak: dan he we der weer aeven völle”, zae Knelis.
Daor kon Willem niks op teggen hebben.‘t Was wonder, maor hoo meer a’j van dee pielendekes atten, hoo lekkerder at ze ow begonnen te smakene.
“A we der ieders nog is ene nammen”, zae Willem.
“Mi’j good”, zae Knelis; “ze bunt er veur umme op-e-aetene te worden”.
Endeluk hadden de jonges ieders nog één pielendeken an eur tak zitten.
“Hoo zol het rad smaken?” vroog Willem.
Knelis kneep ‘n klein stuksken van het ziene af en preufden ‘t.
“Haoste net as de pielendekes “, zae e; “nog wal zo lekker”.
Willem wol ok is preuven. Hee nam luk groter stukke as Knelis e-daoen hadde.
Doo nam Knelis ok ‘n flink stukke.
Doo Willem weer.
Endeluk was van de ra ok al neet völle ovver.
“Wat er noo nog an zit, beware ik töt morgen”, zae Knelis.
“Ik ok”, zae Willem.
“Kom, wi’j loopt er nog luk met rond”.‘s meddags konnen de jonges met gin meugelukheid eurn telder leug kriegen.
‘s Aovends wazzen de täkkere helemaole leug.
En Mieken was al weer goeie vrende met de jonges.


Meinen, Gerrit JanGeb:09-08-1881 Corle Ovl: 05-04-1934 WinterswijkHoofd School Kotten 1911-1934- schrijver (o.a.Knelis en Willem)

Lees verder

Gelukzaolg Ni’j jaor

‘t Hele huus hadde erokkene nao olliekrabben.
Grootmooder en mooder wazzen der met eur beiden met an’t bakken ewest.
Knelis en Willem, de beide kleine tweelinge, hadden der ieders aardig luk van maggen aeten.
Onwies, wat smaakten zukke dinge lekker. Vader was nao de Oldejaorsaovondkerke hen ewest.En doo e weer in kwam zae e, dat e veur de jonges ok nog wat met ebrach hadde,Zo? En wat dan wal?


Knelis en Willem stonnen al bi’j um en keken um an.Vader haalden veur ieders ‘n klein pestölleken uut de taske en ‘n paar rullekes met knäpperkesdeuskes.“Veur uns? “, vroog Knelis.“Jao vader? magge wi’j dat hebben?” vroog Willem.
“Zeker”, zae vader. “Hoo wo’j anders morgen hen ni’jjaorswinnen gaon?
Bi’j ieder huus mo’j toch eerste scheeten, veur a’j binnen komt.”
“Bedaard, bedaard,”zae grootmooder.
Mieken, het zwarten hundeken, kwam uut den brandhook en begon te blökkene.
Vader en Jan den groten breur, mosten lachen.
Mooder susten de jonges net as grootmooder en zae: “Ho,ho; stille,stille!”Knelis en Willen luusterden, want ze wollen mooder en grootmooder leever neet brommig maken.
Mieken markten, dat er veur um eigeluk niks bezunders an de hand was, en genk nao zien nust.
“Magge wi’j no ook al is ne keere scheeten, vader?” vroog Willem.
“Noja; ene keere”, zae vader,No, de knäpperkes gengen good.
Mieken wier der al bange van en wol met geweld nae de daele.
“En noo nao bedde jonges”, zae mooder; ‘’t is hooge tied.”
“Jao”, zae vader; “anders zollen ze zich morgen ok nog wal können verslaopen.”
“Magge wi’j unze pestollen en ‘n deusken met knäpperkes op de beddeplanke leggen?”, vroog Knelis; “dan köwe morgenvrog daluk ni’jjaorsscheeten.”
Jao, dat zollen de jonges dan maor doon.En den andern morgen, doo vader, den altied het eerste op ston, nog nins helemaole anetrokkene was, schotten de tweelinge in eur beddestae de pestöllekes al af en reepen zo hard at ze maor konnen:

“GELUKZAOLG NI’JJAOR”

Dat hadden ze eerluk ewonnene. En doo men allemaole op was, betaalden mooder de jonges met ne hand vol walnötte en ’n mooie appele.”
Noo mo we ok nao de naobers, wat vader?” , zae Knelis .
“En dan mo’we ieders ne zakdook metnemmen umme ’t spil, da’we kriegt , der in te doone, joo mooder?” zae Willem.”
’t Hef de tied nog”, zae grootmooder; “neet zo dolbotterig; ’t is joo nog nins neet lech.”


Grootmooder had geliek; de steernen stonnen nog an de loch.
Noo en dan schotten de jonges nog is weer.
Mieken was der eerste ’n betjen bange veur en trok den start tussen de bene.Maor hee wier der al gauw an gewöond.
Langzaaman begin ’t lech te wordene.
Endeluk dee Jan de vensters los.
“Noo gaon? vrog Willem. “Nog ne pooze geduld”, zae mooder.
Ja. wat genk op den Ni’jjaorsmorgen de tied toch langzaam veurbi’j.”Noo?”vroog Knelis.
“Wacht nog maor effen”, zae mooder
De jongs dröttelden hen en weer en hadden ging röste of doer.
“Noja; noo gaot maor”, zae mooder endeluk.
“En netjes antwoorden as de leu ow wat vraogt, heur.”
Jao; daor zollen ze wal veur zorgen. Rots! wazzen ze de deure uut.

Mieken leep met eur met.’t Genk striksem eerste nao den naosten naober. dat was vlak bi’j.
Doo ze ’t perdeken deur wazzen deen jonges zich ieders ’n knäpperken op de pestolle en bi’j de deure trokken ze af. Plef! Plef! nee ’t geloed was buuten neet heel hard.
Doo deen ze de deure los en reepen beide te gelieke:’

“GELUKZAOLG NI’JJAOR”

De leu zatten der nog an taofele balkenbri’j te aetene.
De vrouwe zae: “Daor he we dan al Ni’jjaorswinners! Mooi jonges.
En wat bun ‘k toch van ow scheeten eschrokken!
’t Klunk mi’j nog in de aorne”.Ze lei de vorke dale en ston op.
En noo za’k veur de jaorwinners is wat halen”, zae ze.
Ze genk nao de kamer.
Doo za weerumme kwam hadde ze wat in de schorte.
He’j flinke zakdeuke bi’j ow, jonges, umme der ’t grei in te doone?” vroog ze.
Knelis en Willem kregen de grote roodbonte zakdeuke, dee mooder metegevvene hadde, uut de boksentasken en spreiden ze uut op ’t teufelken onder ’t speegel.
“Mooi, jonges”, zae de vrouwe. Ze lei op beide ne mooien rooien padiesappel, tien walnötte, luk hazelnötte en ’n klundeken.
“Kö’j ze ow eigens tooknuppen?” vroog ze.
“Jaowal”, zaen de tweelinge tegeliek. Ze knupten eur grei in de zakdeuke en zaen:”Danke.”
“Flinke jonges”, prees de vrouw.”Mo’j nog völderweggen wezzen?” vroog de boer.
“Jao”, zae Knelis.”Wi’j bunt hier nog maor net begonnene”, zae Willem.
“Dan bu’j nog drok”, zae de boer.”Jao”, zaen Knelis en Willem tegelieke en daarop zagen ze netjes:”Gondag”, en gengen de deur uut.
Doo ze weer buten wazzen, zet Willem:”Dat was ’n good begin.”

Doo ze waer buten wazzen, zei Willem:
„Dat was ’n good begin.”
„Nou”, zae Willem, „a we ovveral zoo volle kriegt, kö we ’t neet ins in de zakdeuke bargen.
Dan mo we der nog ne keere tusschen nao huus umme af te lane.”
Ze leepen ovver ’t binnenpaedjen nao Veldkamp.
Kort bi’j den berke wollen ze is ne keere scheeten.
„Ik doo der mi’j twee knapperkes op”, zae Knelis.
„Ik ok”, zae Willem.
„Noo beide te gelieke aftrekken,” zae Knelis.
Ze deen ‘t.
En… bo, daor zollen ze haoste van schrikken.
Prrrt! Daor vlogen ne trop trieshoondere op.
Ze schearden leege ower de grond en leeten zich argens bi’j de Veldkampsmaot waer dale.


„A we groot wazzen ewest en a gewaers bi’j uns ehad hadden “, zae Willem. „Dan ha we dee trieshoondere misschien…” zae Knelis.
„En as uns dan den veldwachter ekreggene hadde “, zae Willem.
„Dan wase wi’j der bi’j ewest zae
Knelis. „Dan ha we de bak in egaone,” zae Willem.
„Lao we maor ovver wat anders praoten”, zae Knelis.

„Heur, de hond van Veldkamp begunt al te blökkene.”
Bi’j Veldkamp hadden ze ne grooten zwarten hond an de kettene liggen, ne argen; Karro.

Mieken was der ok bange veur en leep zoo kort as e maor kon bi’j de jonges.
Doo ze bi’j Veldkamp an kwammen genk Karro an as ‘k weet neet wat. Slim! Hee trok veur de kettene en wörgelden zich eigens haoste.
Knelis cn Willem veulden zich neet op eur gemak en böfden zóó, dat ze haoste gin knapperken op de pestollen konnen leggen.
Ze trokken af.
Joew! reep Karro verschrikt en kroop bange in zien hok.
En hee zat er nog in, doo de jonges waer buten kwammen en dee gin bek meer los.


Knelis, Willem en Mieken gengen op Wakelink an.
Dat huus lag heelemaole verstopt tusschen de dennen.
De leu, dee der wonden, hadden maor twee koone en nins gin osse.
’t Huusken was klein.
Maor de. leu, dee der wonden, wazzen aardig en vrendeluk genog.
Knelis en Willem kregen der heel wat bezunders; tamme kastanniën en mispels.
Ze wazzen der ommundig bli’j met
Van Wakelink geng ’t nao Schuurhof.
Dat was ne heele groote boerderi’je.
De jonges kregen der ieders twee ni’jjaorskooken en dree platte beschute en veer appele. Nou; dat was heel wat.
Van Schuurhof geng ’t nao Bijenharmen. En zoo wieter.


Teggen den meddag wazzen de tweelinge de heele naoberschop rond ewest.
Ze hadden der ’n paar meue beene van ekreggene.
Onderweg hadden ze al aardig luk van eur grei opegaetene en völle zin in de meddagpot hadden ze neet.
Maor der kwam riest in den buul op de taofele!
Dat was zukke lekkere kost, dat ze der zich toch nog maor luk van in den telder leeten scheppen.


’t Wier ne heelen wondern dag, want der kwammen ok ni’jjaorwinners bi’j eur an huus.
Knelis en Willem leepen ne heele tied bi’j de schoppe en op de weg te plefkene met eure pestöllekes.
Doo de zunne onder genk wazzen ze al eure knapperkes kwiet.


’s Aovonds kwammen der ’n stuk of wat naoberleu ni’jaerwunschen, dee ’t ovverdag neet hadden können wachten.
De mansleu gengen umme ’t vuur hen zitten, stakken eure piepen an en begonnen met vader en met mekare ower allerhande dinge te praotene.
De vrouwleu zatten wieter in de kökkne, ieders met een warmen stove onder de veute.
Zee praotten met grootmooder, mooder en met mekare ower heel andere dinge, as waor de mansleu ’t ovver hadden.
Mooder zat ne grooten kaetel vol koffie en traktearden ok duftig o oliekrabben.


Knelis en Willem zatten op eure steulkes an den hook, bi’j de mansleu en verveelden zich gin oogenblik.
Mieken, het zwarte hundeken, lag in den brandhook te slaopene en trok zich nargens wat van an.
Endeluk gengen de naobers waer weg; ’t wark op de daele kwam an.
Wat wier ’t noo opins waer leug in dc kökkene, en stille.
Mooder en grootmooder begonnen ’t koffiegrei ovverzied te makene.
Vader en Jan gengen nao de daele, umme ’t vee te verzorgene.


Knelis en Willem mosten nao bedde.
Doo ze lekker warm bij mekare in de vearn laggen, telden ze zich nao, wat ze allemaole nog an appele en nötte en mispels en kastanniën en klundekes en olliekrabben en beschute hadden.
Ze kwammen der ovver in den slaop.
Den earsten dag van ’t ni’je jaor was veurbi’j.

GELUKZAOLG NI’JJAOR

Meester Meinen, 1931



Meester Meinen

Lees verder

Sunterklaos

Meester G.J.Meinen

’t Begon te motraengene.
„Net op tied edaone.” zae vader. „En ’t is te hoppene, da ’t strakjes nog waer dreuge wordt, anders is ’t veur Sunterklaos ok haoste gin doon.’
„Nee, in zo’n smaerig waer kan e joo neet rondtrekken,” zae Jan.
Knelis en Willem luusterden met zin en verstand.
„Hee hooft joo neet te loopene,” zae Knelis.
„Hee kan joo op zien witte peard rien,” zae Willem.
„Jao jao,” zae Jan; „dat is wal waor, maor as ’t raegent denk ik dat e daor toch neet volle zin an hef.”
„Dan zal e wal leaver bi’j ’t vuur an den hook blieven zitten,” zae vader; „en daor kan’k em gin ongeliek in gewen.”
Knelis en Willem konnen dat eigeluk ok neet, maor ’t zol dan toch wal onwies jammer wezzen, as deur den raenge alles bedorven wier.
De jonges hadden der zich al dage lank op verheugd.
En ze hadden der ok luk teggenan ezeene.
Want……….. zee ………. Grootmooder hadde wal ezeg, dat ze zeute genog ewest wazzen, maor mooder wol dat nog neet heelemaole in toostemmen

As e noo um ’t slechte waer neet kwam, dan hoofden de jonges nargens bange veur te wezzene, maor dan hoofden ze ok neet te hoppene, dat ze wat kriegen zollen.
Doo ze in de kökkene kwammen wol mooder net het ollielampken anstaeken met ne vlammende sprokke van ’t vuur.
„Foi, wat wordt het vanaovend vroo dimster,” zae mooder.
„Dat kump van ’t dobbige waer,” zae grootmooder. Ze genk nao buten, umme de vensters too te doone.
Vader leep deur nao de daele, umme der Jan te heipene met den osse an te spannene.
Knelis en Willem gengen op eure kleine steulkes bi’j ’t vuur zitten.
Mieken kroop in den brandhook.
De katte zat an den anderen hook, as waor” de jonges zatten, te slaopene.
’n Keteerken later wazzen ze allemaole bi’j mekare in de kökkene. Grootmooder zat te spinnene. Mooder kreeg zich stopgrei en begon zökke te stoppene.
Vader en Jan röstten zich efkes uut, rookten eur piepken en warmden zich de veute bi’j ’t vuur.
Het spinneweel snorden, de klokke tikten, den waterkaetel an ’t haol begon te zingene.
Buten boesden de wind en snekkerden de raenge teggen de vensters an..
Knelis en Willem zatten stil nao de vlammen van ’t vuur te kiekene.
„Jonges; mo’j owe klompe neet klaor zetten?” vroog mooder opins.
Ze schrokken der haoste van.
„Zol ’t met dit waer wal neudig wezzen?” vroog vader.
„Mi’j duch, dat Sunterklaos der haoste neet deur zal können; ’t is al zonne
olden man.”
„Maor hee guf ’t neet makkeluk op,” zae grootmooder; „en de jonges bunt altied zeute west.”
„Altied zeute,” zae mooder; „no, no; dee zeutigheid hebt ze soms wal maggen hebben.”
„Ao, mi’j duch ,” zae grootmooder.
Effen was ’t waer stille.
Doo zae vader:
„Veur alle sekurigheid künt ze dan misschien de klompe toch wal effen klaor zetten;
’t geet dan, hoo ’t geet.”
„Bojao; laot ze ’t maor doen,” zae mooder.
„Jao jao; ze mot het doon,” zae grootmooder.
„Schaan kan ’t in ieder gevat neet,” zae Jan.
Waer was ’t effen stille.
„Allo dan jonges,” zae mooder.
Knelis en Willem stonnen op.
Ze haalden ieders eene van eure Zondagsche klompen uut het kaemerken en gengen der met nao de daele.
Daor zochten ze zich ’n paar mooie wischkes heui en veur ieder ne
gaele wortele.
Stillekes deen ze ’t heui en de wortele in de klompe, gengen der met nao de kökkene, zatten ze netjes veur ’t raam op de vensterbanke en gengen waer op eure steulkes zitten.
„Noo : t beste maor hoppen,” zae Jan.
Jao, dat wollen Knelis en Willem doon.
Wat wier ’t toch waer stille in de kökkene!
Knelis en Willem mosten denken an allerhande dinge, dee met eur gebeurd wazzen:
Natte veute maken — de kleere scheurn — de katte plaogen — zich in de vingere snien — stillekes veurken stokken.
Misschien was ’t toch maor baeter, dat Sunterklaos met dit slechte waer in zien huus bleef.
„Heurn ik daor wat?” vroog Jan opins en keek nao de vensters.
Knelis en Willem keken verschrikt op.
„Nee, niks,” zae vader.
„Ik meenden toch zae Jan.
„Nee; ’t zol de wind wal doon,” zae vader.
Hee keek op de klokke en zae wieter:
„Ik deenden nog wal effen nao Holthoes te gaone um is te heurne, of e uns korts kan helpen dorschken.”
„Nemt dan maor ne palleplu met,” zae mooder. „Jao; dat za’k doon,” zae vader. Hee ston op, geng effen nao de kamer, was daor ne heele tied te mosselene, kwam met de palleplu waer in de kökkene, zae. „Töt zoostraks dan,” en genk de deure uut.
Knelis en Willem doch, dat den aovend volle langer duurden as anders.
„Bange hooft de jonges neet te wezzene,” zae grootmooder.
As moodcr dat noo ok maor ezeg hadde.
„Heurn ik daor wat?” vroog Jan waer.
Alle luusterden.
„Nee,” zae mooder.
„Jaowal,” zae Jan.
Waer luusterden alle.
Knelis en Willem wiern luk wit umme den neuze. „Bange hooft de jonges neet te wezzene,” zae grootmooder nogins;
„Sunterklaos is ne besten man.”
„Jao jao,” reep Jan; „ik heure wat! Der is wat!
Der is wat te stommelene veur ’t huus; bi’j de putte.”
Jao, noo heurden ze ’t allemaole.
Stille stille!’
Heur. „Hu, peard!” zae aer buten eene met ne zwaore stemme.
„Sunterklaos!” zae mooder.
„Jao, hee zal ’t wal wezzen,” zae grootmooder
Ze ston bi’j ’t spinneweel op en kwam kort bi’j de jonges staon en lei ieders ne hand op ’t heufd.
Heur; der wier op ’t venster eklopt.
Noo geng ’t venster los.
„Wach; ’t raam,” zae Jan; „dat geet zoo zwearluk op. ‘k Zal effen helpen.”
Effen keken Knelis en Willem umme.
’t Raam was opeschovvene. En Sunterklaos hadde witte kleere an. Hee praotten binnensmonds met Jan en met mooder.
En hee vroog of de tweelinge zeute west wazzen en zeute wollen blieven.
„Jao, Sinterklaos,” zae grootmooder. „Jao.”
En mooder zae: „Het geet wal.”
Sunterklaos reep ok nog ne keere:
„Hu schimmel!’
Hee hadde de wortels en ’t heui uut de klompe nommene en der wat anders in edaone.
Grootmooder zae, dat de jonges Sunterklaos mosten bedanken en doo zaen ze beide netjes:
„Danke, Sunterklaos.”
Het raam genk waer dale, de vensters gengen waer too.
Heur; Sunterklaos stolpkten vot.
Hee was weg.
Knelis en Willem zuchtten zwaor.
Opins wiern ze bli’j. En ze kregen ne kleure as vuur.
Gevaor was der neet meer.
En wat hadden ze noo wal ekreggene?
„Kiekt maor is,” zae mooder.
Ze gengen nao eure klompe.
O, o, o! ieders ne hakketol met ne liene, en ’n mooi bontsjaaltjen, en dree klaosmennekes!
„Kiek toch is!” zae Knelis.
„Mooder, grootmooder, Jan;’kiekt toch is!” zae Willem.
Dat wier mi’j opins ne drokten en ’n laeven van belang!
Mieken wier der wakker van, kwam uut den brandhook en leep rondumme de jonges te springene.
„Zachte, zachte, zachte,” susten grootmooder.
Maor noo konnen de jonges zich neet meer inhollen. De deure genk los.
Vader kwam waer in. Hee dee de palleplu dale en zae:
„Wat ’n waer, wat ’n waer!”
„Vader, vader, vader!” reepen de jonges deur mekare;
„Sunterklaos is der ewest! En hee hef uns wat elangd!”
„Mooi, mooi, mooi!” zae vader.
Het wier ne geneugluken aovend.
En doo Knelis en Willem bi’j mekare in de beddestae laggen, prömmelden ze nog ne heele pooze ower alles wat ze belaefd hadden en ze dachten an Sunterklaos den noo in den duustern nacht rond reed umme ovveral de kindere wat te brengene.

Meester G.J.Meinen, 1932


Lees verder

Peuter en Kleuter

0p  maandagavond 6 Oktober 1930, ’s avonds om 9 uur werd ik geboren in Winterswijk. Ik woog 9 pond, dus een gezonde baby mag je wel zeggen. De lengte werd toen blijkbaar nog niet gemeten, want daarvan heb ik nooit iets gehoord. Maar gezien mijn lengte van nu (1.85m), zal dat wel behoorlijk zijn geweest.

Ik was het eerste kind in de kleine familie van mijn moeder.  In een ander verhaaltje heb ik vast al wel eens de namen van die familieleden genoemd, maar doe het nog maar eens. Ze hebben tenslotte een heel groot stempel gedrukt op mijn jeugd en die van mijn zusje Gerda.

Moeder was geboren in 1904. als de jongste van 3 dochters, Haar oudste zus, tante Cor, was onderwijzeres en woonde bij haar ouders, mijn Opoe en Opa, ongeveer 100 meter bij ons vandaan.  De tweede zuster was tante Fien, getrouwd met oom Jan, zij hadden geen kinderen. Oom Jan werkte bij de Spoorwegen en zoals dat daar gaat waren ze al ontelbare malen verhuisd naar een andere “standplaats”. Ik herinner me, dat ze in Coevorden, Tilburg, Breda en ten slotte in Utrecht woonden.

Een van mijn eerste herinneringen is, dat moeder en ik aan het eind van de middag hand in hand naar Opoe en Opa liepen. Opoe had altijd wel wat “kliekjes” over van het middagmaal, want warm eten deed je “tussen de middag”. Ik was dol op eten, net zoals Opa, en we smikkelden samen de opgewarmde restjes op. Heerlijk! En ik vond het helemaal niet erg, toen Opoe eens een overgebleven bord snert door een kliekje zuurkool roerde. 
“ Apart smaakt het goed, dus door elkaar gaat ook best”, vond ze, “…..en bovendien, waar het komt is het ook zo mooi niet”. Het werd een gevleugeld woord.

Langs de weg, waaraan wij woonden stonden vrijstaande huizen, de meeste gebouwd in de dertiger jaren. Het eind van de bebouwing  werd gevormd door Het Rusthuis: nieuw, licht, modern en de trots van de Winterswijkers. Iedereen, die daar zijn oude dag kon, nee, mocht doorbrengen was bevoorrecht, vond men.

Ik herinner me Mijnheer Sipsma, oud-gemeentesecretaris, die een van de bewoners was. Elke morgen liep hij naar het centrum om bij Hotel de Klok in de serre kranten te lezen en een borreltje te drinken. Als hij langswandelde en ik achter het hekje van onze voortuin  speelde, had hij altijd een snoepje bij zich. Later hielp hij me om sigarenbandjes te sparen.

Ik was links, waarschijnlijk geërfd van Opa van vaders kant.  Maar links mocht niet. Ik hoor moeder nog zeggen: “Rietje, denk erom, alleen je mooie handje geven.” Ik heb lang gedacht, dat de grote mensen mijn linkerhand lelijk vonden, terwijl ik er toch niks bijzonders aan zag. Hoogstens een beetje vuil, maar dat was normaal. 
Iedereen bemoeide zich met mijn linksigheid en Tante Cor, die een flinke vinger in de pap had als het om opvoedingszaken ging, vond, dat ik alles rechts moest doen, ook tekenen en schrijven. De hele dag was het: “Denk eraan, je mooooie handje!!! ”Het gevolg was dat ik 1. ging stotteren en 2. op mijn tenen ging lopen. Of dat laatste er iets mee te maken had, weet ik niet. Allebei  “afwijkingen” zijn na een poosje vanzelf weer verdwenen. Maar het gevolg is wel, dat ik nu half links en half rechts ben. Schrijven rechts, een bal gooien links. aardappels schillen rechts, haar kammen links. Ik kan er mee leven……niet de moeite waard om over te zeuren.

Toen ik vier was ging ik naar de “bewaarschool”. Van ’t Nut.  Ik kan me er weinig van herinneren. We speelden winkeltje met houten appels en peren, we zongen veel, de juffrouw las elke dag voor en er was een Sinterklaasfeest bij Van de Riet, een café met zaal voor bruiloften en partijen. Het zijn alleen flarden, beelden, die geen verband hebben met elkaar. Ik ben er alles bij elkaar misschien twee weken geweest. De rest van de tijd was ik ziek.

Ik had astma vanaf mijn geboorte. Onze oude huisarts van Schothorst (zijn kleinzoon is nu onze huisarts, hoe bestaat het!) kwam bijna elke week en ik beschouwde hem als een gezellige opa. Vooral zijn  horloge aan een grote ketting vond ik bijzonder indrukwekkend. 
Antibiotica bestonden nog niet, evenmin als pufjes, en dus moest de benauwdheid overgaan met een dropdrankje, priesnitzverbanden om mijn hals en in bed blijven tot de koorts gezakt was tot onder de 37.5 graden.

Van de bewaarschool heb ik dus weinig meegemaakt en ook tot de vijfde klas van de lagere school was ik vaak ziek. Ik heb nog wel rapporten uit die tijd, waarop alleen is ingevuld: geen rapport wegens ziekte.

Dat ik toch redelijk bij bleef op school kwam door tante Cor, die mij  bijwerkte. Zij was trouwens degene, die er voor zorgde dat ik mijn eerste schooldag in de tweede klas (nu groep 4)  beleefde. Dat zat zo. Vroeger en misschien nu nog wel bestond de regel: Vóór 1 oktober moest je 6 jaar zijn, voordat je naar school mocht. Ik was dus net een week te jong (6 oktober) en moest een jaar wachten.

Maar tante Cor wist de oplossing.

Ze bracht een leesplankje met aap, noot, mies en een doosje letters voor me mee en gaf me elke dag les. Als ze na  4 uur uit school kwam, kreeg ik rekenen, taal, lezen en schrijven. En toen ik een jaar later (bijna 7) wel naar school mocht, kwam ik meteen in de tweede klas, gelukkig weer bij Tineke, mijn vriendinnetje. Het was wel raar. Voor mij was het de eerste schooldag en dus heel bijzonder, voor de rest van de klas was school al ouwe koek.

Op 20 mei 1936 werd mijn zusje geboren. Toen de dag van de bevalling dichterbij kwam, ging ik logeren bij Opoe, Opa en tante Cor. Samen met haar op haar mooie kamer slapen, het leek me een feest. Maar toen ik ’s avonds in bed lag, kreeg ik heimwee en wilde alleen maar naar moeder en vader.
Toen onze kleindochter eens bij ons logeerde kreeg ze ook vreselijk heimwee. Ze moest en zou naar huis. Ik kon me zo goed voorstellen hoe dat voelde.

Toen kwam Vader me halen en in pyama droeg hij me naar huis. Onderweg zei hij: ”We hebben een grote verrassing, je raadt het nooit”. Hij zette me onderaan de trap neer: “Ga maar eens kijken op onze slaapkamer”. Ik holde naar boven; daar lag moeder in bed en naast haar stond een wieg met een prachtige baby, mijn zusje Gerda. Ik was dolgelukkig, maar dat moeder nou net ziek moest worden en in bed lag…….

Eén voorval uit die tijd is me heel erg bijgebleven.

In die eerste weken na de geboorte van mijn zusje was een nicht uit Hengelo(O) gekomen om de huishouding te laten marcheren.  Ze was best een aardig mens, maar ik vond het toch niet plezierig. Ik zal dan ook vast een vervelend kind zijn geweest, maar toen was ik me van geen kwaad bewust. “Doe je broekje eens naar beneden en draai je dan eens om”, zei moeder, die nog in bed lag. Ik snapte er niks van, maar deed wat moeder vroeg. “Buk je eens”, en toen kreeg ik een paar tikken op m’n billen. “Zo, en nu ga je naar tante Riek en zegt tegen haar dat je nooit meer stout zult zijn”.

Ik zal best iets uitgespookt hebben, maar wat weet ik niet meer. Maar die paar tikken vergeet ik nooit. Het was trouwens de enige keer, dat ik een klap(je) kreeg.

Achteraf denk ik wel eens, dat mijn familie me zo’n beetje doodknuffelde. Een aantal jaren was ik het enige kind in een familie, waarin altijd alles met elkaar bepraat werd. Alles wat ik zei of deed, werd besproken en goed of verkeerd gevonden. Iedereen bemoeide zich er altijd mee.  Ik mocht nooit zonder jas naar buiten, of de mussen moesten zowat dood van het dak vallen van de hitte; ik moest rechtop lopen en bij kou mijn  mond dicht houden, anders werd ik ziek; ik mocht niet met vreemden praten en moest altijd op tijd thuis zijn. Vooral ’s avonds moest ik om half zes thuis zijn voor het eten. Dat lukte vaak niet en mijn afleidingsmanoeuvre was om een boeketje bloemen te plukken, voor moeder, “Mooi he, ja, ’t is daardoor een beetje later geworden…” Stel je voor, dat ik zoek zou raken. Wat dan? Daar was wat op gevonden. Als iemand me zou vragen hoe ik heette, moest ik zeggen: “Rietje van den Berg, Kottenseweg 39, Winterswijk. 
Later leerde vader me om te zeggen: “Rietje van den Berg, zonder erg, zonder ziel of zaligheid, doet in de broek van narigheid”. Ik vond het heel gek, dat veel mensen, die aan me vroegen:”Hoe heet jij?” daar dan
heel hard om moesten lachen. Ik begreep niet wat er te lachen viel.

Als ik weer eens iets gedaan had wat niet mocht, zei moeder of vader:”Pas maar op, als je nog eens stout bent, geef ik je mee aan de vuilnisman”. Het gevolg was, dat ik een panische angst had voor de vuilophalers. Als ik de wagen maar in de verte zag, holde ik naar huis en verstopte me in het portiek bij onze voordeur.

Zoals ik al zei: Het was een hecht familieclubje: Opoe, Opa, tante Cor, moeder en vader en elk week-end tante Fien en Oom Jan uit Utrecht.  Ze  logeerden dan bij ons en zaterdagavond was het huis gezellig vol met familie.

Elk week-end kende hetzelfde patroon. Zaterdagmiddag werden oom en tante van de trein gehaald en ze gingen naar Opoe en Opa. Moeder was druk in de keuken met het maken van allerlei lekkers voor ’s avonds, want dan kwam iedereen bij ons. Zondagmorgen wandelden oom en tante naar de andere kant van het dorp om de familie van Ome Jan te bezoeken. Ze waren tegen een uur of 3 weer terug, en stapten aan het begin van de avond in de trein naar huis.

Als ik dit zo nog eens nalees, was het toch eigenlijk wel een verschrikkelijk saai gedoe. Er gebeurde nooit eens iets leuks of bijzonders. Elke week was hetzelfde. Maar de mensen leefden vroeger zo, tenminste in Winterswijk; zonder opwinding of bijzondere dingen. Alles ging altijd op dezelfde manier en iedereen vond dat toen normaal.

Als er eens iets bijzonders gebeurde, werd er weken over gepraat. Bijvoorbeeld over de brand van een grote textielfabriek.

Maar ’t was wel een heel geborgen en veilig leventje.

Daaraan kwam een eind op 10 mei 1940, hoewel wij kinderen na de eerste hectische weken, gewoon weer ons vroegere leventje oppakten

Riet Addink-van den Berg

Lees verder