oudwwijk
Digitaal erfgoed

Henk Thien

Henk Thien haalde in 1929 zijn diploma aan de H.B.S. te Winterswijk en was later esperantist, waar hij op vele avonden sprak.

Henk thien geboren in winterswijk. Kweekschool doetinchem. paar maand school corle. Tijdens militaire dienst studie esperanto.tijdens wo 2 weer militaire dienst. in mei 40 krijgsgevangen in frankrijk. Vrijgelaten
Naar Winterswijk. Kreeg baantje bij bevrachtingskantoor. Aan het eind van oorlog in hengelo voor de klas . Na bevrijding dienst in engels leger. Gestationneerd in duitsland. Vnl als tolk. Daarna bij klm . Gaf cursussen engels voor klm-ers in buutenland en nederland. Cursussen frans duits engels bij nat. Poolse luchtvaart mij. Na pensioen vrijwilligerswerk nederlands voor gastarbeiders zoals turken marokkanen. Schreef boek “nederlands voor de buitenlander ” . Methode Thien werd dit genoemd. Cursusboek met veel afbeeldingen met daaronder nederlandse woord en uitspraak. Woonde in amsterdam

Lees verder

J. Stroes

Stroeslaan Hilversum Verzetstrijdersbuurt

Vernoemd naar Jan Stroes, verzetstrijder, lid LO.
Geboren:14 februari 1902 te Winterswijk.

Jan Stroes ( 1902 Winterswijk-1948 Hilversum)

Gedenksteen: Stadhuis Hilversum

Ouders: Karel Jan Stroes en Adeline Johanna Dulfer
(Beide geboren en overleden te Winterswijk)

Lees verder

F.C.Zwaal

F.C. Zwaal (geboren 1900-overleden 1993), kandidaat (1929), gereformeerd predikant te Borger (26.1.1930-1.9.1935), te Winterswijk (1935-1967). Ds. Zwaal maakte in 1938 al deel uit van een ’Voorlopig Comité’ dat hulp wilde bieden aan joodse vluchtelingen uit Duitsland; ook de predikanten ds. A.G. Kloots, ds. C.C. de Maar, ds. J.W. Roobol, ds. F.C. Zwaal en kapelaan Van Beck namen er aan deel. Uiteindelijk boden zij aan 42 joodse vluchtelingen onderdak in Winterswijk. Ds. Zwaal woonde aan de Zonnebrink te Winterswijk en was buurman van het echtpaar Piet Kuipers en Riek Kuipers-Rietberg (zij richtte samen met ds. F. Slomp de Landelijke Oranisatie voor Hulp aan Onderduikers op). Een jonge joodse vrouw uit Winterswijk, Racheliene de Leeuw, dook na het overlijden van haar moeder op 12.11.1942 in het ziekenhuis van Winterswijk, onder bij ds. F. Slomp in Heemse (zie daar). Tevoren zorgde ze nog voor kosjere maaltijden voor haar moeder en verbleef ze uit veiligheidsoverwegingen de avonden bij de gereformeerde ds. F.C. Zwaal. „Rachel vertrok nog net top tijd uit Winterswijk. De volgende dag kwamen de Duitsers haar ophalen. Evenals bij haar vader (die in Rotterdam zat ondergedoken bij de familie Hemmes; GCH) en haar zussen (verbleven kort bij de familie Hannink in Winterswijk en daarna ten huize van de familie Oosterveld in Usselo; GCH) was het ds. Zwaal, die haar bij de familie Hartink in Winterswijk aan een onderduikadres hielp. Volgens haar vervalste persoonsbewijs heette ze Doortje Berner en was zij van beroep een huisnaaister uit Amsterdam. Na korte tijd moest zij daar echter weg, omdat de vrouw van het gastgezin de spanning rond het onderduiken niet langer aan kon. Ds. Slomp haalde haar tijdens spertijd op met een geleende fiets en bracht haar naar zijn eigen pastorie te Heemse. Hoogstwaarschijnlijk had ds. Zwaal collega Slomp een tip gegeven over de problemen bij het gastgezin“. Na de oorlog dichtte ds. Zwaal de tekst voor het monument dat ter gedachtenis van mevr. Kuipers-Rietberg te Winterswijk werd opgericht: „’t Geloof heeft haar gedragen, de liefde gaf haar kracht, de hoop deed niet versagen, tot redding was gebracht“. Lit.: Dick Kaajan, artikel De onderscheiding Yad Vashem voor echtpaar Slomp-ten Cate in: Historisch Tijdschrift GKN, nr. 30 (december 2014), 40v.; Henk Vis, We hebben ze allemaal gekend


Predikanten die joden hielpen IV – Historisch …www.hdc.vu.nl › Predikanten_die_joden_hielpen_IV_tcm215-460512

Lees verder

Mej.H.J.Baarschers (Toxopeus)

Distributie-bonnen samen met Mej.Nijland naar Aalten en Groenlo
(Boek Dr.W.P.C.Bos, blz.268)

11 juni arrestatie in gezelschap van H.C.Bol (onderduikvriend) (Dr.W.P.C.Bos, blz.270)
12 juni transport naar Arnhem (Dr.W.P.C.Bos, blz.270)

Lees verder

Mej. Gerda Nijland

Arrestatie gelijktijdig met Henk Baarschers. 23 mei 1944
24 mei 1944: Vrijlating Mej.Nijland (ter beschikking blijvend)
Distributie-bonnen samen met Mevr.H.J.Baarschers (Later Toxopeus) naar Aalten en Groenlo
(Boek Dr.W.P.C.Bos, blz.268)

Lees verder

Voogd

Adjunct-directeur Batavier

30 April 1943: Stakings toestemming Batavier i.v.m.Aprilstaking.

Lees verder

J.Lagerwey

Rijksambtenaar

27 april 1943: gearresteerd
28 april 1943: op transport naar Den Haag
Tijdsduur gevangenneming onbekend
Verzet O.D.

Lees verder

Diverse verzetsdaden

Ambtenaren

Zie toespraak installatie-rede Dr.Bos

Bent (Wethouder)

Bij installatie-rede Dr.Bos weigert hij te gaan staan bij herdenken slachtoffer vrijwilliger Oostfront.(28-03-1942)

Ontslag genomen als wethouder op 8 april 1942

Boeren

Zie toespraak installatie-rede Dr.Bos

Grutterink

29 februari 1944 inval Wierengastraat op last v.d. Burgemeester i.v.m. mogelijk onderduikadres Serry Gans

Harmsen (fotograaf)

Onderdak geboden vriend Hartog Meijler oktober 1941
Ook waarschuwen (oktober 1941):
‘D’r zijn razzia’s. Alle Joden worden opgehaald. Verstop je en zorg dat ze je niet vinden’.

Kappers (Berkenstraat)

2 maart 1944:
Inval i.v.m. verbergen Joodse onderduikster Serry Gans. Zij kon vluchten naar Eibergen en heeft de oorlog overleefd.

Kulve te (Meester)

Laat toestaan dat kinderen op 21 maart 1941 lopend langs Raadhuis een Hollands lied zingen.
Wordt verhoord en beloofd beterschap.

Lüpschen, G.A.

31 oktober 1942:
Brief Dr.Bos aan de S.D. Arnhem m.b.t. G.A. Lüpschen (niet te verwarren met een andere Lüpschen)
G.A. Lüpschen heeft demonstratief bioscoop verlaten bij propagandafilms.
G.A. Lüpschen is ‘oud-communist’ en was actief lid schalmeienkapel.
Dr.Bos heeft hem ingesloten op politiebureau, verdacht van anti-Duitse handelingen en verdacht door Gestapo.
Slotzin brief:
“Es kommt mir aber notwendig vor, dass dieser revolutionairen Individuum in ein Lager gestellt wird, wo er arbeiten lerrnt, wofür ich gerne Ihr mitwirkung anrufe’
Resultaat onbekend

12 maart 1943:
Brief aan Arbeidbureau waar G.A. Lüpschen wordt voorgedragen om naar Duitsland te worden gestuurd.

Manschot, Dokter

10 mei 1940: Dr.Manschot verwijderd Duitse proclamatie aan de Herv.kerk.
Hij krijgt een waarschuwing

Meinen (Schilder)

Verwijderen pamfletten juli 1941 buurt Kottenseweg-Wooldseweg.
Gearresteerd marechaussee, overgebracht naar Arnhem.

Noteboom

Verwijderen pamfletten juli 1941 buurt Kottenseweg-Wooldseweg.
Gearresteerd marechaussee, overgebracht naar Arnhem.

Onderwijzers

Zie tevens toespraak installatie rede Dr.Bos

9 oktober 1942:
Onderwijzers vragen of het verplicht is aanwezig te zijn op de vormingsavonden, anders zouden ze wegblijven.

Plekenpol J.B.

Gearresteerd 28 februari 1944: Het verbergen van 5 Joden in zijn woning.
Geholpen door A.G.v.d.Waal (meteropnemer). Straf voor beide: onbekend.

Politie

Zie toespraak installatie-rede Dr.Bos

Schenk

Verwijderen pamfletten juli 1941 buurt Kottenseweg-Wooldseweg.
Gearresteerd marechaussee, overgebracht naar Arnhem.

Schepel, Klaas (kleermaker)

Mishandelen NSB-er- juli 1940- proces verbaal
Mishandelen, bedreigen Duitse militair- augustus 1940- gearresteerd- Arnhem. Datum vrijlating onbekend.

7 december 1942: Brief Dr.Bos aan arbeidsbureau Brüninghaus waarin wordt verzocht Klaas Schepel aan het werk te zetten.
12 maart 1943 wordt zijn naam wederom genoemd in een brief aan het arbeidsbureau.
Klaas Schepel is kennelijk in Vught belandt. Op 21 september 1943 schrijft Bos , dat hij van Vught naar Köln-Donitz is gestuurd.
Volgens zijn vrouw werkt hij in de Gobenkazerne in Koblenz.

Tenkink (wethouder)

Bij installatie-rede Dr.Bos weigert hij te gaan staan bij herdenken slachtoffer vrijwilliger Oostfront. (28-03-1942)

Ontslag genomen als wethouder op 8 april 1942

Voorde ter, Jans

Mishandelen NSB-er- juli 1940- proces verbaal
Mishandelen, bedreigen Duitse militair- augustus 1940- gearresteerd- Arnhem. Datum vrijlating 02 december 1940

Voorink (Waarnemend Burgemeester)

Bij installatie-rede Dr.Bos weigert hij te gaan staan bij herdenken slachtoffer vrijwilliger Oostfront. (28-03-1942)

Voortwisch te, G.W.A.

22 mei 1942:
Brief Dr.Bos aan SD Arnhem, m.b.t. G.W.A.te Voortwisch in Miste.
Gezegd: ‘De Engelse blokkade goed werkt’
te Voortwisch wordt overgebracht naar strafgevangenis Arnhem ,waar hij op 27 mei weer wordt ontslagen. Ook in oktober 1942 komt hij weer in aanvaring met Bos. Beide leven op gespannen voet met elkaar.

Wassink (slager)

Waarschuwingen aan Joodse inwoners: Meijler telefonisch oktober 1941
‘Maak dat je weg komt, want er zijn overal wagens in het dorp, Ze halen alles op wat ze kunnen vinden’.
Ook Gans wordt later gewaarschuwd (volgt)

Weerkamp (Wethouder)

Bij installatie-rede Dr.Bos weigert hij te gaan staan bij herdenken slachtoffer vrijwilliger Oostfront. (28-03-1942)

Ontslag genomen als wethouder op 8 april 1942

Wesselink, G.J.

20 juli 1942:
G.J.Wesselink, directeur Landbouwcooperatie gearresteerd.
Bos stuurt brief naar SD Arnhem, waarin hij aangeeft dat Wesselink ‘verdacht wordt van overtreding distributievoorschriften. Hij staat bekend als heftige anti-nationaal socialist, verdacht luisteren Engelse zender en ophitser. Verzoek om hem aan uw dienst over te geven en mij volmacht te geven voor inbeslagname radio.
(21 juli laat Dr.Bos hem vrij)

22 juli 1942:
G.J.Wesselink in opdracht Sipo weer gearresteerd 24 vrij gelaten, maar moet zich dag later weer melden!!!

Wiechers, E.

Wiechers was lid van kegelclub Wenters, waarvan algemeen bekend was dat zij weinig nationaal-socialistisch gezind waren.
Gekegeld werd er bij Cafe Piek, dat dan weer bekend stond als wel Nationaal-socialistisch. Op initiatief van Schaffeld, i.s.m. Bos en Reeser werd in 1941 al afgefluisterd wat daar allemaal aan de orde kwam.
Op 30 maart 1942 werd de club door de procureur-generaal te Arnhem verboden.

7 juni 1942:
Dr.Bos brief aan SD Arnhem over leraar E.Wiechers, toestaan bespotten en terreur van NSB-leerling.

10 juni 1942:
Leraar E,Wiechers wordt gearresteerd en door ambtenaar SIPO naar Arnhem gebracht.
Drie maanden kamp Amersfoort en ontslag.

15 april 1943:
Dr.Bos brief aan Arbeidsbureau om E.Wiechers aan het werk te zetten in Duitsland.
‘Er is arbeitsfahig und schlendert den ganzen Tag in de Strasse herum’ Tot ergenis van veel gooedwillende arbeiders.
(Wiechers werkt later als controleur bij het Rijkskolenbureau, o.l.v. dir.gemeentewerken Koops.)

Wilterdink (Meester School M)

Beticht door bezetter van te weinig toezicht (1 februari 1941) op anti-NSB gevoelens. Wilterdink beloofd beterschap.

W. van de

7 mei 1942:
Dr.Bos verzoekt aan arbeidsbureau Brüninghaus v.d.W. aan het werkt te zetten.
‘So bald wie möglich aus der Gemeinschaft entfernen zu lassen und ihn einer Einrichtung zu stellen, wo ihm klar gemacht wird, dass ein Mensch arbeiten soll’.

Lees verder

Dr.Benjamin de Hoogh

Geboren: 16 maart 1895 te Goes
Gehuwd: 31 mei 1921 met Johanna Wilhelmina Donner (ovl.21-03-1983)
Overleden: 5 december 1972 te Winterswijk
Stond in Winterswijk bekend als anti-NSB en anti-nazi

7 november 1940
Ir.B.de Hoogh (landbouwschool) wordt verzocht propaganda te maken voor SS. Hij weigert.

13 november 1940
Ir.B.de Hoogh wordt gearresteerd.Naar Arnhem ingesloten
11 december vrijgelaten

Juni 1941: ir.B.de Hoogh moet zich melden in Den Haag bij bureau Seys Inquart en wordt per 10 juni 1941 ontslagen (blz.183, boek Dr.W.P.C.Bos)


Directeur Rijkslandbouwwinterschool en Rijkslandbouwhuishoudschool
1919-

Officier in de Orde van Oranje-Nassau

Districtcommandant der N.B.S. (Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten)

De Hoogh door Duitsche politie gearresteerd

16 JANUARI 1941, De Volksvriend

Mr. Theo. De Hoogh te Sheldon, ontving verleden week bericht uit Nederland, dat een oomzegger van hem, verbonden als leeraar aan de Landbouwschool te Winterswijk, prov. Gelderland, door de Duitschers was gearresteerd en te Arnhem in de gevangenis was gezet.
Waar zijn “overtreding” uit bestaat is niet bekend.
De jonge man heeft vrouw en kinderen.

Lees verder