oudwwijk
Digitaal erfgoed

Deportatie’s Algemeen

Ruim 93 treinen vertrokken vanuit Westerbork.
Eerste periode 2x per week. Op maandag en op vrijdag. (1942)

Zondag kwam vanuit Den Haag het aantal te deporteren Joden binnen bij Gemmeker, waarna Schlesinger de opdracht kreeg te transporteren namenlijsten samen te stellen.
I.s.m.adm.staf en 1/2 dienstleiters.
Ottenstein, dienstleiter Antragstelle altijd aanwezig.

Doorgenomen:
– ‘Transportvrije’ personen
– Sperre-voorlopig uitstel
– Zieken
– Strafgevallen
– Groene stempel=werkzaam
– Blauwe stempel= verzoekschrift
– Rode stempel=stamlijst

Albert Gemmeker bepaald hoeveel per catergorie.

Rudolf Fried (1912 Wenen-2003 Florida) administratie, beheerde de kaartenbakken en ‘koos’.

Dinsdag s’morgens 05.00 uur werden de namen opgelezen in de barakken.

“De kampbewoners leefden van ‘dinsdag tot dinsdag’, van transport tot transport.” (1943) (vertrek: 10.30) (Trein aankomst dag ervoor)
Treinbegeleiding: Grüne Polizei

Gemmeker voorliefde voor orde en gezag- ‘hij lachte ze naar Polen’

65 treinen naar Auschwitz, 19 naar Sobibor, anderen naar Theresienstadt en Bergen-Belsen.
Reisduur: 3 dagen.

29 september 1943, Amsterdam ‘Judenrein’ . Hollandsche Schouwburg gesloten. Opheffing Colonne Henneicke

08 juni 1943: Omvangrijkste transport: 3017. Helft kinderen uit kamp Vught

Anne Frank en haar familie kwamen aan op 8 augustus 1944 en werden op 3 september 1944 getransporteerd naar (laatste trein) Auschwitz.

08 febr.1944: Groot transport, waarbij vooral zieken (268) en verzorgers getransporteerd werden op voordracht van Gemmeker.
Velen dood aangekomen. Gemmeker in verhoor 1947:
Twee jaar lang had hij zich uitgesloofd voor de zieken van Westerbork. En nu kreeg hij dit. Hij zei: ‘Dat door het ongelukkige samenstellen van de praktijk van een bevel dit zo werkt, dat nu mijn persoon als volkomen slecht in het licht gesteld wordt. Dit treft mij het zwaarst.’
Mechanicus: ‘Misschien wel het beestachtigste transport van alle transporten, die er zijn gegaan. Men raakt door de veelheid, de grofheid, de beestachtigheid het zicht erop kwijt, maar dit transport spande toch wel de kroon wat betreft gebrek aan consideratie voor de zieken.

24 febr.1944: Portugese Joden.
Zondag 20 febr.beoordeling: Herbert Aust, Zöpf en Gemmeker. 273 Portugezen. Herbert Aust: ‘Untermenschen’ die dezelfde behandeling verdienden als alle andere joden.
Van deze groep kwam door Barend Gomperts, in vrijheid gesteld vanuit Westerbork, 120 Portugese joden vrij, dit ter ergenis van Gemmeker.
Gemmeker laat Gomperts arresteren en deporteren (laatste trein 3 sept)naar Auschwitz, welke hij overleefde en later in zijn rechtzaak 1948 dit meenam.

04 sept.1944:Barneveldgroep – ‘vooraanstaande’ groep Joodse Nederlanders, ondergebracht landgoed Schaffelaar te Barneveld. (02-08-1943-650 personen).
December 1942 aankomst.
Uitbreiding met Huize De Biezen.
29-09-1943 transport Westerbork.
04-09-1944 als laatste groep naar Theresienstadt/ Bergen Belsen.
Meesten oorlog overleefd.

25 febr.1944: Transport met o.a. 408 Portugese Joden. (‘vleeskeuring aan vooraf gegaan’-20-02- Herbert Aust, Zöpf en Gemmeker

Algemeen leefde het denkbeeld:
Meldde je je niet dan ging je naar Mauthausen en werd je gedood.
Auschwitz en Sobibor werden gevreesd.
Theresienstadt werd redelijk gunstig beoordeeld en Bergen Belsen had je ‘de kans geruild te worden’.
Sterk individueel bepalend waren de beelden die werden geloofd. Jonge joden geloofden dat ze het konden overleven.

1944: ‘Geruchten’ over de kampen:
21-03-1944: Westerbork: Isidoor van der Hal over gehoord in Vught.
??-??-????: Westerbork: Gustav Borchardt over gehoord in Vught
..-09-1944: Verzetskrant Het Parool in berichtgeving.
Vragen daarover in Westerbork, vragen daarover van Gemmeker aan Den Haag, Den Haag weer spreekt alles en alles dient ontkent te worden.
Ook heerste hier ongeloof over in Westerbork.