oudwwijk
Digitaal erfgoed

De Haan

MIB ROELVINK
JAN VRIEZEN KERKMEESTER
1810 vernieuwd 1946

Breed 85 cm, Hoog 55 cm.

Foto:Willem Stapelkamp

Gerestaureerd najaar 1923, na blikseminslag

MIB ROELVINK
JAN VRIEZEN KERKMEESTER
1810 vernieuwd 1946

Gerestaureerd 2019
Vergulder Steven Voshart-Groenlo

Vreemde Onderduiker

In de oorlog doken vele Winterswijkers onder,
Maar Jacob, onze Haan zorgde voor een wonder.
De Duitsers haalden de klokken uit zijn kerk,
De zondags-, Brand- en Middagklok, een heel werk.

Ook hadden ze het voorzien op het koper van Jacob, onze Haan,
Maar die dacht ik blijf hier mooi boven staan.
Ook al stond hij niet meer zo stevig op zijn poten,
dat ze er niet bij konden heeft hij van gelachen en genoten.

April 1945 was dan eindelijk de oorlog voorbij,
alle Winterswijkers en Jacob, onze Haan waren weer blij.
De vele onderduikers kwamen weer boven water,
de ene Winterswijker wat eerder, de andere later.

Bleef Jacob, onze Haan voor de Duitsers stevig staan,
tegen windkracht 10 in dat jaar, december kon hij niet aan.
Fladderend in onderduik bleef er voor Jacob, onze Haan over,
Kwam hij in de Ratumsestraat terecht, stijl achterover

De dierenarts heeft hem in januari 1946 weer genezen,
zodat hij toen al snel weer op onze Jacob is verrezen.
In mijn onderzoeken naar onderduikers loop ik overal tegen aan,
maar de vreemdste onderduiker is toch wel Jacob, onze Haan.

Lees verder

Predikanten

Predikanten der Ned. Herv. Kerk te Winterswijk

In 1566 predikte Herman Herberts, geboren te Groenlo in 1540, reeds de
Hervorming te Winterswijk.
Hij was aanvankelijk kloosterling.
1602—1618 Johannes Rauwertz
1612 – 1613 Theodorus Petri
1613 – 1641 Jacobus Revius
1618—1621 Petrus de Valencijn
1622—1624 Melchior Balthazar
1624—1658 Thomas Camin
1658—1662 vacature
1622—? Jacobus Hermanus Heilerzieg
1691 —1701 Otto Volmer (2e predik.)
1697—1700 Otto de Roy
1701—1705 Amoldus Hortuis
1706 — 1736 Henricus Gerardus Schomaker.
1707 – 1738 Wilhelmus Henricus Worm
1736—1741 Willem David Schomaker
1738—1783 Wilhelmus Becking
1741—1773 Gerardus Evers
1773—1796 Wilhelm Amold Becking
1783—1805 Otto Henricus Ketjen
1797—1802 Johannes Henricus v.d.Linden
1813—1826 Salomon ten Bokkel Huinink
1805—1839 Pieter de Bruyn
1827—1850 Jan van Troostenburg de Bruyn
1839—1846 Gijsbert van Bork
1841— 1872 Johannes Wilhelmus Bouwmeester (derde predikant)
1848— 1857 Johan Koster
1851— 1887 Boudewijn Robert Aitton
1857— 1877 Frans Meijjes
1872—1897 Th. D. Bergsma
1878—1891 E. W. Heesen
1887—1896 A. B. Meijer
1892 – 1893 Dr D. J. B. K. Simon van der Aa
1893 – ? C. C. Quack
1897—1924 S. R. de Boer
1897— 1933 H. J. André Douwes
1903—1925 D. Cannegieter Hzn
1915—1923 G. H. Steyn
1924 – 1929 J. A. Bakhuizen v.d.Brink
1925 heden J. W. Roobol
1929—1946 A. G. Kloots
1929—1934 E. Reeser
1935— 1952 A. Wartena
1945— 1950 B. van Gelder
1947—heden J. van Rossum
1950—heden W. H. Sorber
1952 heden J. H. Hartzheim
1953- —heden J. J. Saraber
IN BEWERKING

Lees verder

Papklok

Jacobskerk
21.00 uur

De papklok was in vroeger tijden de klok die men ’s avonds luidde om het sluiten van de stadspoort aan te kondigen. Dit was voor de mensen die op het land werkten het teken dat het werk erop zat. Zodra de papklok luidde, ging men naar huis om een bord warme pap te eten, vandaar de naam.

In sommige plaatsen wordt de papklok uit cultuur-historisch besef nog steeds geluid.
Bron: Wikipedia

22 februari 1939, Graafschapbode
Eeuwen achtereen hebben over het dorp Winterswijk en zijn omliggende buurtschappen de bronzen stemmen der klokken uit de St. Jacobstoren geklonken.
Sinds menschenheugenis ging ’s middags om twaalf uur en ’s avonds om negen uur de koster naar den toren en luidde hij er de zware klok, die ver haar klanken uitdroeg over weiden, velden en landerijen. Men was gehecht aan deze oude, trouwe klanken; zij hoorden bij Winterswijk en men zou zich niet hebben kunnen voorstellen, dat zij zouden zwijgen.
Edoch, de tijden veranderen en ook in het dorp deed het nieuwe, het moderne zijn intrede en het gevolg was, dat het jonge geslacht langzamerhand de bekoring van deze eerbiedwaardige traditie voorbijging; het groeide op in een tijd van motoren, benzine en snelverkeer en zoo is het niet te verwonderen, dat de diepere zin en de romantiek van dezen trouwen torenstem het ontging.
Vroeger was het leven dan ook anders.
Men sprak ’s avonds om negen uur van de „papklok”, dan at men het diepe bord pap en men ging ter ruste. Buiten het dorp is dit in den drukken zomertijd en ook ’s winters nog wel het geval en hier heeft het luiden van de klok zeer stellig zijn beteekenis behouden; hier is dan ook meer eerbied voor traditie.
Er heeft een oogenblik gevaar bestaan, dat er met het oer-oude gebruik zou worden gebroken. De gemeente mocht de gelden, bestemd voor het klokkeluiden niet meer verstrekken, de tijden zijn slecht en het geld zou beter kunnen worden besteed
Dit heeft de oude garde in het Dorp en daarbuiten in geweer gebracht. Uit vrijwillige bijdragen kwam het benoodigde bedrag in korten tijd bijeen en ook nog meer, zoodat het nu zeker is, dat de klokken voor ’t eerstvolgende jaar zullen blijven luiden.
Wij zijn er van overtuigd, dat ook voor de daarop komende jaren het geld wel bijeen wordt gebracht. Daarvoor zal het jongere geslacht wel zorgen, nu de ouderen zulk een treffend voorbeeld van liefde voor hun dorp en zijn tradities gaven.


Lees verder

Angelusklok

Paternosterklok (sinds 14 december 2018)

Jacobskerk
114 kg.
Geschonken 17-07-2008 door Jan Roeterink i.v.m. 500 jarig bestaan JacobsTOREN en 500 jarig bestaan boerderij Lemkamp.
Luiden: Dagelijks, iets na 17.00 uur

Angelusklok
Het Angelusklokje is de kleinste klok van een gelui (aantal klokken) en heeft de hoogste toon ervan.

De Angelusklok werd vroeger dagelijks geluid om 6 uur ’s morgens, op het middaguur en om 6 uur ’s avonds. Dat waren de tijden waarop rooms-katholieken werden opgeroepen om het Engel des Heren (ofwel het Angelus) te bidden. De naam van de Angelusklok is niet te verwarren met ‘papklok’. Deze klok luidde ’s avonds om 9 uur, de mensen aten toen pap voor het slapen gaan. Dit werd door de papklok ingeluid.

LATER MEER

Lees verder

De Grafstenen in de Jacobskerk

In de Franse tijd met de leus “Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, moest van hoog bevel, alles wat van adellijke bevoorrechting, overwicht en glans getuigde voor goed verdwijnen.
De stenen moesten verwijderd worden of…..omgedraaid. Aldus geschiede.
De families zorgden zelf voor verwijdering of het omkeren.

1ste Steen: Jacob van Munster (Obiit: 05-04-1667)
2de Steen: Engelbert van Munster (Obiit: 30-07-1676)
3de Steen: George van Asbeck
4de Steen: Hartlieb van Neheim (Obiit: 21-12-1637)
5de Steen: Adriaan van Eerde (Obiit: 08-01-1683)
6de Steen: Johan Clautier (Obiit: 02-09-1683)
7de Steen: Frederik Joan van Eerde (Obiit: 23-07-1712)
8ste Steen: Helena Catharina Clautier (Obiit: 04-11-1713)

LATER MEER

Lees verder

Het uurwerk

IN BEWERKING

De oude zonnewijzer

Foto: W.Stapelkamp

Niet onmogelijk dat hij uit de 15e eeuw is

De nieuwe zonnewijzer

Deze zit iets lager dan de oude zonnewijzer.

Foto: W.Stapelkamp

De goede god schenkt de mens bestemde tijd op aarde zijn licht van oost naar west toont ons die urenwaarde

Het oude uurwerk

Het oude en nieuwe uurwerk
1937

Het nieuwe uurwerk

1937

J.A.R.Bosma, Burgemeester
Foto: W.Stapelkamp
Anno 1937
Foto: W.Stapelkamp
J.W.Hesselink Sr. Eerevoorz
Foto: W.Stapelkamp
Uurwerkcommissie
Foto: W.Stapelkamp

Opvallend dat bij de klok van de toren de 4 als llll wordt aangeduid. Normaal is IV.

De ‘oude Romeinen’ vermeden vaak de combinatie IV voor 4, en gebruikten in plaats daarvan IIII. Volgens sommigen was dit omdat de letter IV de beginletters van de Romeinse oppergod IVPITER vormen. Dit gebruik is voortgezet tot enkele eeuwen geleden, en komt onder andere voor op monumenten en klokken. Een andere verklaring waarom IIII boven IV verkozen werd op klokken is dat er dan een even aantal tekens op de klok wordt gebruikt: 20 I’s, 4 V’s, en 4 X’en. Dit was veel goedkoper te smelten met een mal dan wanneer er IV werd gebruikt: 17 I’s, 5 V’s, 4 X’en. Een derde verklaring is dat de IV ondersteboven (zoals op een klok gebruikelijk is) sterk lijkt op VI (6), daarom koos en kiest men voor de duidelijkheid voor IIII. Als laatste geldt nog dat IIII een zekere symmetrie vertoont ten opzichte van de VIII (8) en XII
Bron:Wikipedia

24 maart 1937
Bron: www.delpher.nl
Aanbieding door de uurwerkcommissie van een spaarbankboekje met f 2098,92 door voorzitter Jos Grimmelt aan Burgemeester Bosma in Hotel Stad Munster, waar stilgestaan werd bij het overlijden v.d.initiatiefnemer dhr. J.W.Hesselink Sr. (ovl.12-03-1937) van het uurwerkplan n.a.v. huwelijk Prinses Juliana en Prins Bernhard op 07 januari 1937.
Lees verder

De Toren

12 juli 1798 werd de toren in eigendom en onderhoud overgedragen aan de Burgelijke gemeente, ingevolge Besluit Uitvoerend Bewind der Bataafse Republiek.

De toren van de kerk is 57 meter hoog

Foto: Willem Stapelkamp
Lees verder

De Schilderingen

02 augustus 1895, N.v.d.Dag
Links Jacobus met hoed met schelp, Midden Maria met kind, rechts apostel Paulus
Foto: Vrienden van de Jacobskerk
1970
A.J. (Ton) van der Wal Licentie CC-BY-SA-3.0-NL (wiki)
1970
A.J. (Ton) van der Wal Licentie: CC-BY-SA-3.0-NL (wiki)
Lees verder

Het Orgel

2000
BotMultichillT Licentie: CC-BY-SA-3.0-NL (wiki)

Orgel ingewijd 2 maart 1834
Maker: C.F.A.Naber, Deventer

Lees verder