oudwwijk
Digitaal erfgoed

75 JAAR BEVRIJDING 5 MEI 2020

Bij 75 jaar Bevrijding hoort muziek.
Met dank aan de K.WO.V., Sem Fukkink, Devon Hoopman en Daniel Hoitink!

Willem te Voortwis en Yolanda Tangelder
Productie van willemenyolanda.nl en Eamon te Voortwis 2020

ZATERDAG 5 MEI 1945

Nauwelijks was Vrijdagavond het bericht bekend geworden, dat de Duitsche troepen in Holland, Denemarken en het N.-W. van Duitschland gecapituleerd hadden of Winterswijk was als bij tooverslag veranderd in een feestdorp.
Rood-wit-blauw en oranje werden uit alle hoeken aangesleept en één juichende menschenmassa bewoog zich door de straten.
Het was één en al vroolijkheid en feestvreugde wat we zagen.
Heele zingende menschenmassa’s met bellen, oranjelampions, waar wel geen kaarsjes in waren, trokken in optocht door het dorp.
De klokken beierden hun tonen door den laten avond. Lichtkogels van de voormalige Duitsche weermacht schoten hoog de lucht in en vormden een geïmproviseerd vuurwerk.
Spontaan haalde het publiek burgemeester Kneppelhout op, die vanaf het bordes van ’t Gemeentehuis de menigte toesprak.

En nu, Zaterdagmorgen, terwijl we dit schrijven, zijn in alle straten de menschen nog druk met steeds maar meer nationale kleuren aan te brengen.
Om 8 uur Zaterdagmorgen luidden de klokken officieel het tijdstip in,
dat ons land weer vrij was.
Vrij! Wij in Winterswijk kennen dat heerlijke gevoel, die verlossing van een druk, die bijna ondragelijk werd, al sinds eenige weken.
Maar aan het Westen van ons land was dit tot nog toe niet beschoren geweest. Het is om onze landgenooten aan de andere zijde der groote rivieren, waardoor we nu ten tweede male deze blijdschap ondervinden. We stellen ons voor, hoe ze daar door de straten loopen, met hun vermagerde leden, met van zorg doorploegde gezichten, nu met lachende oogen, lachend en huilend van vreugde als ze voor het eerst weer ons oude Wilhelmus hooren klinken over de straten en pleinen.

Het wil ons niet van de lippen, dat simpele woord van gelukwensch, maar in onze harten brandt een diep gevoel van groote vreugde en dankbaarheid tegenover hen, die onze landgenooten zijn en onze bondgenooten die dit mede voor ons hielpen bevechten.
Vrij! Eindelijk, na zooveel bange jaren het verlossende uur voor heel ons land.
Sterker dan ooit voelen we op dit onvergetelijke moment dat we één volk zijn. Eén in lijden, één in vreugde.
Nu is er reden om feest te vieren volop en vrij uit! Reeds zijn onze dierbare Koningin en Prinses Juliana weer op Vaderlandschen bodem.
Nederland en Oranje zijn weer een.

De feestelijkheden.
In de morgenuren van Zaterdag had de Burgemeester per extra bulletin alle inwoners van Winterswijk opgeroepen tot het vormen van een grooten optocht.
Toen we om half vier op het Balinkplein aankwamen, was men nog druk bezig met de noodige voorbereidingen. Hooge hoeden draafden heen en weer. blauwe overalls met sterren en strepen gesticuleerden druk en de laatste hand werd gelegd aan de geluidsweergave op het politiebureau.

Strak en straf marcheerde een N. B. S.-colonne voorbij, den militairen groet brengend aan de sterren: “hoofden links!”
Intusschen loopt het plein vol feestelijke kleuren. Het oranjezonnetje, dat ons bij hooge nationale feestdagen nooit in den steek laat, goot zijn milde voorjaarslicht kwistig uit over de wemelende kleuren en gelukkige gezichten en als om kwart voor 4 de burgervader op het bordes verschijnt, is het plein zwart, neen oranje – rood – wit – blauw van de menschen.

Toespraak.

In een begeesterend betoog richt de burgemeester zich tot zijn gemeente. Kort en enthousiast is zijn rede, waarin hij releveert, hoe Nederland leed in de voorbije jaren, hoe gelukkig het volk was toen de mare van de capitulatie in Nederland Vrijdagavond doordrong, hoe dankbaar het volk
was jegens de geallieerden en waarbij de Britten en Canadeezen speciaal genoemd werden.
Hij herdacht hen, die vielen voor onze vrijheid, in piëteit en groote dankbaarheid „Wij zullen handhaven,” aldus besloot spreker zijn rede, „onze gedachten gaan uit ook naar ons geëerbiedigd vorstenhuis, dat zich reeds op NederIandschen bodem bevindt.
In eerbiedige trouw bieden wij Haar onze krachten aan.”
En toen daarna het plechtige Wilhelmus, gevolgd door het Engelsche volkslied, over t plein klonken, stond Winterswijk daar ontroerd met ontbloot hoofd, militairen en politie stram in de houding, te luisteren ; oogen werden vochtig, mannen klemden de tanden op elkaar.
Onvergetelijk oogenblik!

De optocht.

Ruim 4 uur stelde de optocht zich op. Het is niet doenlijk een opsomming te geven van alle groepen welke meemarcheerden.
Voorop ging een colonne van de N B. S , vervolgens een Engelsch commando, burgemeester en genoodigden, arrest ploeg, staf P.C. en D C., gijzelaars. P. T C.,Roode Kruis, het boven water gekomen personeel der Nederl.Spoorwegen, krijgsgevangenen,padvinders en padvindsters, sport-, buurt- en vakvereenigingen, kortom heel Winterswijk was vertegenwoordigd in alle klassen en lagen
Onder de lustige tonen der muziekvereenigingen W. O. V. en „Excelsior” werd een rondgang gemaakt door de straten, waar langs overal de menschen rijen dik stonden. Zoo lang was deze kleurige, feestende menschenmassa, dat we 15 minuten telden op ons horloge voordat de
laatste groep passeerde. Hoog en uitbundig, gul en spontaan laaide de feestvreugde nu uit.
Ons land was weer vrij, ook zij van boven de groote rivieren.
Half 6 werd de stoet op de Markt ontbonden, waarbij de burgemeester een kort slotwoord sprak.
Nogmaals werden de volksliederen van Nederland en Engeland gespeeld en toen verspreidde de menigte zich snel over destraten.

Slot.

Telkens echter kwamen we nog hossende, zingende groepjes tegen die er maar niet genoeg van kregen. Waarlijk, Winterswijk heeft feest gevierd als van ouds in de beste dagen. Later zullen de kinderen het aan hun kinderen vertellen: “Dat was een dag om nooit te vergeten.”
Rest ons nog mede te deelen,dat de Winterswijksche politie onder leiding van Gunnink goed werk geleverd heeft door voor een keurige orde zorg te dragen zooals we dit in vroeger tijden gewend waren en waarbij zij in
alle opzichten de medewerking van het publiek ondervond.