17 MEI 1858
De Steengroef, een half uur van de grens der gemeente Winterswijk naar de zijde van Stadtlohn in Pruisen gelegen, trekt meer en meer de aandacht en wekt in dit verband met hetgeen te Winterswijk in den laatsten tijd in de aarde, hetzij zij gedane opgravingen, hetzij bij het boren naar steenkolen werd gevonden, zeer de belangstelling. Een steenklomp, onlangs door den burgemeester van Winterswijk uit de groeven bij Stadlohn verkregen en naar Arnhem gezonden, is aldaar door de zorg van den heer Janssen, opzigter van den waterstaat, op verschillende kanten verschillend bewerkt, en heeft te Arnhem de goedkeuring van deskundigen grootelijks verworven.
Hij behoort tot de kalksteenen, is geelachtig grijs van kleur, harder dan de escozijnsche en, gepolijst zich fijn geaderd vertoonende, heeft hij veel van Napoleon’s marmer. Jammer maar dat genoemde groeve alleen gexploiteerd wordt ten behoeve der macadamwegen in die streek.
Het is ten duidelijkste en herhaaldelijk gebleken, dat dergelijke steenlagen zich van het oostelijk gedeelte der gemeente Winterswijk naat het westen uitstrekken. De zware steenlagen, door welke men voor eenigen tijd nabij het dorp Winterswijk dieper in den grond heeft geboord, de steenlaag voor weinige jaren op de bouwhoeve Willink, hoog in den grond gelegen, aan het licht gebragt, en hetgeen onlangs in een leemgroef juist aan de grenzen mede in de rigting van Stadtlohn werd gevonden, doen met zekerheid onderstellen, dat nabij de grenzen op geringe diepte dezelfde steensoort als bij Stadtlohn zou worden gevonden, indien slechts eene ondernemende hand den daar woest liggenden bodem op de vereischte diepte ging onderzoeken.
-------------------------------------------------------------------------
HET VADERLAND
05 AUGUSTUS 1933 (Letterlijk overgenomen)
DE EERSTE NEDERL.STEENGROEVE. GISTEREN OFFICEEL GEOPEND
De opening van de eerste Nederlandsche steengroeve te Winterswijk is gisteren onder buitengewoon groote belangstelling geschied, Gedep.Staten van Gelderland waren vertegenwoordigd door den heer Keurschot en de Provinciale Waterstaat door hoofdingenieur Kempees en ir.Riemerts de Vries. Voorts waren er tal van burgemeesters en wethouders uit Geldersche gemeenten, waterschapbesturen, directeuren van gemeentewerken en architecten.
De heer Bosma, burgemeester van Winterswijk, schetste in een korte toespraak de totstandkoming van dit nieuwe bedrijf. Veel steun en voorlichting hebben de ondernemers mogen ontvangen van mr.Th.van Houten, die echter helaas deze opening niet meer heeft mogen beleven. Reeds een half jaar lang hebben een dertigtal arbeiders hier werk gevonden en elke week is ruim zeshonderd gulden aan arbeidsloon uitgekeerd, welk bedrag anders zeker ten laste der gemeentelijke werkverschaffing zou zijn gekomen. Hartelijk hoopte spr., dat deze onderneming mocht slagen en dat de heeren Hannink, Jansen en Te Siepe voor hun initiatief en durf rijkelijk beloond mochten worden. Vervolgens werd het woord gevoerd door den heer Jansen, die namens de ondernemers het gemeentebestuur huldigde voor den ontvangen steun. Daarna werd het bedrijf in werking gesteld en daalde de bezoekers in de groeve af, om het delfwerk van nabij gade te slaan. Reeds is men op sommige punten zes meter onder het maaiveld, maar de steenlaag schijnt 20 tot 30 meter dik te zijn, zoodat de voorraad aanzienlijk is. Een verblijdend feit is, dat naarmate men dieper komt, de hardheid toeneemt, zoodat het reeds nogelijk gebleken is, prachtige tegels uit het materiaal te vervaardigen. Een collectie daarvan was op het terrein aanwezig en trok groote belangstelling bij de architecten. Waarschijnlijk zal een tegelbedrijf als nevenonderneming niet lang op zich laten wachten. Een lange file van auto’s bracht de gasten vervolgens naar het nieuwe gemeentelijke strandbad, dat vandaag officieel zal worden geopend. Van het terras van het juist gereedgekomen palvioen, waar het gemeentebestuur den genoodigden een thee aanbood, han men een schitterend uitzicht over de prachtige inrichting.
Opening Steengroeve 1933
De steengroeve in Winterswijk, nabij de buurtschap Ratum, is een dagbouwmijn waar voornamelijk kalksteen gewonnen wordt. De groeve is sinds 1932 in gebruik, en wel door de NV Winterswijkse Steen- en Kalkgroeve, en wordt tegenwoordig geëxploiteerd door de firma Ankerpoort. Van de drie groeves is nog één in gebruik. Dit is de laatste die hier nog kan worden geëxploiteerd. De productie bedraagt ongeveer 200 kton/jaar.
De kalksteen die gewonnen wordt, is afkomstig uit de Muschelkalk en is hier als dolomitisch kalksteen ontwikkeld. De steen is vrij zacht. De kalksteen wordt vermalen en voornamelijk gebruikt in de wegenbouw (asfaltbeton) en in de kunstmestindustrie.
Het gesteente dat hier voorkomt stamt uit het geologisch tijdvak Trias en is gevormd tussen circa 240 - 236 miljoen jaar geleden in een ondiepe zee (gelijkend op de Waddenzee). Door een plooiing in het aardoppervlak en doordat er haast verticale verschuivingen in het oppervlak plaats hebben gevonden, liggen de oudere afzettingen hier hoger dan elders. Het betreffende gebied is slechts 2800 meter lang, 200 meter breed en zo’n 40 meter dik en is bekend door de vondsten van fossielen. De vondsten variëren van schelpen zoals Myophora tot botresten van vier soorten Nothosaurus (N. juvenilis Edinger, 1921; N. marchicus Koken, 1893; N. winkelhorsti Klein & Albers, 2009; N. winterswijkensis Albers and Rieppel, 2003. Daarnaast komen verscheidene mineralen, zoals marcasiet, galeniet, calciet en het Winterswijks ’goud’ pyriet voor.
Door het zeer rustige sedimentatiemilieu zijn diverse verschijnselen bewaard gebleven. Bekend zijn onder andere golfribbels, krimpscheuren en regendruppelputjes. Daarnaast zijn ichnofossielen van wormachtige dieren bekend en pootafdrukken van sauriërs.
In de toplagen bovenop de kalksteen en dicht tegen het maaiveld zijn plaatselijk fraaie opdooiverschijnselen (cryoturbatie) waarschijnlijk daterend uit de laatste ijstijd, het Weichselien, te zien.
Uit de oostelijke en oudste groeve wordt het grondwater weggepompt, waardoor deze nu kan worden beheerd als natuurgebied. Hier heeft zich een bijzondere flora en fauna ontwikkeld.
Enkele maanden per jaar zijn er open dagen, waarop belangstellenden na aanmelding kunnen zoeken in de steengroeve.
Steengroeve winterswijk
Steengroeve winterswijk
