OPENBAAR LAGER ONDERWIJS
DORPSSCHOOL (SCHOOL C)
In 1815 kreeg Burgemeester A.Willink de opdracht om een school te bouwen en benoemde een commssie, bestaande uit Dhr.J.ter pelkwijk, J.H.Schuurmans, H.W.Willink en W.Paschen. De commissie besloot om het huis van Mej.Gijsbers te kopen op de Wheme en op deze plaats de nieuwe school te bouwen samen met het nieuwe gemeentehuis, de gevangenis en de woning voor de schoolmeester. In 1818 werd de school geopend. In 1881 verhuisde het gemeentehuis naar de Wooldstraat, zodat de school meer ruimte kreeg. De meisjes van klas 7 verhuisden naar het leeg gekomen gemeentehuis (School A). In 1882 werd de school afgekeurd en werd er besloten tot nieuwbouw, eveneens op de Wheme. Deze school werd geopend in 1883. Klas 7 van de jongens bleef in de oude dorpschool en was nu ook zelfstandig(school B). De nieuwe school kreeg de naam School C. Hoofd: J.Stubbe. (158 jongens en 158 meisjes). In 1979 verhuisde men naar school Bargerpaske op de Ravenhorsterweg. School C werd in 1980 afgebroken.
School C in 1946 met wateroverlast
School C Wheme 1979
BARGERPASKE
In 1980 verhuisde School C naar de Bargerpaske, ook omdat hier nu de wijken Bargerbosch en De Pas lagen. Hoofd: J.Zieverink. In 2008 werd de Bargerpaske ingrijpend verbouwd en kreeg toen 17 leslokalen voor 420 leerlingen en 30 leerkrachten.
SCHOOL L
School L is geopend in 1896 en stond aan de Tuinstraat en was een openbare lagere school. Hoofd was S.Snijder welke vertrok naar school M in 1904. Daarna kwam Dhr.priester en deze bleef tot 1926 en vertrok naar Heilo. In 1941 kwam er de Duitse school op verzoek van de Duitsers. Door de regionale toeloop kwam ook de synagoge (gymlokaal), de Joodse school (leslokaal) en de woning (concierge) erbij. Na de oorlog werd het de ULO. Daarna hebben diverse scholen en vereningen (Judo) hier lokalen gehad. In 1983 is het afgebroken voor de sleeswijk.
School L (Duitse school)
SCHOOL M
Omdat school C en L alle leerlingen niet meer konden opnemen, kwam er een nieuwe school bij in 1904. School M aan de Harmonieweg ( de latere Maitsma Mulierweg). Hoofd werd Dhr.S.Snijder van School L.
Rechts van de school kwam de onderwijzerswoning.
Onderwijzer dhr. H.Rijks kwam tevens in 1904 en bleef liefst 34 jaar aan deze school verbonden. In 1908 kwam B.Stegeman uit Zwolle als nieuwe schoolhoofd. De school telde toen 261 leerlingen.
B.Stegeman
School M 1968
School M 1968
B.Stegeman werd in 1937 opgevolgd door J.Wilterdink. Dhr. Wilterdink is in 1949 overleden en werd opgevolgd door Dhr.W.van Laar (voorheen School O). In 1968 verhuisde men naar de B.Stegemanschool aan de Pronsweg en werd de oude school afgebroken om plaats te maken voor een overdekt zwembad.
Nu zit er de springplank, kinderopvang.
SCHOOL N (KEIZERS)
Omdat de scholen C,L en M ook alweer vol raakt, is er aan de andere kant van het spoor ook behoefde aan openbaar onderwijs. In 1915 opend dan ook School N ook wel School Keizers genoemd. Hoofd van de school werd dhr.R.Jonker uit Katwijk. In 1988 werd school N gesloten en gingen de leerlingen naar de nieuwe nieuwe school in de Violenstraat genaamd De Schakel.
SCHOOL O (DE LINDE)
In 1919 werd grond gekocht op ’t Papenbosch voor de bouw van School O. In 1922 werd deze school geopend en werd Dhr.A.van Eerden uit Sliedrecht het eerste schoolhoofd. In 1988 werd de school opgeheven en in 1990 gesloopt. Nu is het Het Staringplein met huizenblokken.
School O
School O 1921
BIJZONDER LAGER ONDERWIJS
De eerste schoolwet uit 1806 sprak vroeger alleen over Openbaar onderwijs. Van protestantse en rooms-katholieke zijde kwam hier steeds meer kritiek op en Koning Willem II bepaalde in 1842 dat bijzonder onderwijs toegestaan is. De wet van Thorbecke uit 1848 bepaalde dat het geven van onderwijs vrij is. Ze kregen echter geen overheidssteun. In 1920 kwam er een nieuwe wet op lager onderwijs van stand. In 1866 was er een Algemene vergadering van Vrienden van de Waarheid met als voorzitter Dhr.van Thoren. Er werd een commissie benoemd die de mogelijkheden zou onderzoeken tot het stichten van een christelijke school. Op de vergadering in 1867 van Vrienden v.d.Waarheid aan de Koostegge (spoorstraat), werd door inschrijvingen gekeken naar de haalbaarheid. Dit leidde in 1868 tot de oprichting van de Vereniging voor Christelijk Nationaal Onderwijs te Winterswijk. Er werd grond gekocht van vrachtrijder Trachter op de hoek Zonnebrink/Ratumsestraat (fl.875,00)
MONDRIAANSCHOOL
Op de hoek zonnebrink/Ratumsestraat kwam in 1869 een tweeklassige school met onderwijzerswoning. Hoofdonderwijzer werd L.Plette uit Utrecht. Er waren 103 leerlingen en twee jaar later 245 en werd er een derde lokaal bijgebouwd. In 1875 kreeg de onderwijzerswoning een bovenverdieping. In 1879 werd de school opnieuw uitgebreid, omdat het leerlingen aantal was gestegen naar 329. In 1880 vertrok Dhr.Plette naar Den Haag en werd opgevolgd door Dhr. P.C.Mondriaan uit Amersfoort (vader van de beroemde schilder). Het schoolbezoek is de jaren daarna slecht en er komen veel klachten over de manier van aanpak. In 1901 deelt Dhr.Mondriaan mede dat hij vertrekt naar Arnhem. Als nieuw hoofd werd in 1901 Dhr.G.Rasker benoemd uit Groningen.
WILHELMINASCHOOL
Aan de Vredensestraat werd grond gekocht van Grimmelt voor fl 7000,00 en voor fl 8325,00 werd er een nieuwe school gebouwd, welke in 1906 gereed kwam. Ook kwam er een onderwijzerswoning (fl.4430,00). De oude lokatie werd verkocht aan meelhandelaar Ubbink en aan de vergadering van gebouw Irene. Het huis van Mondriaan werd verkocht aan F.Meijerink. In 1921 werd Dhr.Rasker hoofd van de nieuwe christelijke MULO en werd opgevolgd door Dhr.J.Bloem uit Groningen . In zijn periode werd de school overgedragen aan de gemeente. In 1955 werd W.Colenbrander hoofd van de Wilhelmina. In 1960 kwamen de Ambonese kinderen op de school en werd er ook les gegeven in de voormalige Duitse school en in de onderwijzerswoning. Dhr. Colenbrander werd opgevolgd door Dhr.Oskamp en in zijn periode verdween de Wilhelminaschool aan de Vredensestraat en verhuisde naar de Burgemeester van Nispenstraat.
PRINS WILLEM ALEXANDERSCHOOL
In 1969 kwam er een tweede christelijke basisschool. De Prins Willem Alexanderschool aan de Laan van Hilbelink.(Later meer)
JULIANASCHOOL
(Later meer)
SINT JOZEFSCHOOL
(Is verhuisd naar: Scholen van toen)
VOORTGEZET ONDERWIJS
SCHOOL A DE MEISJESSCHOOL SCHOOL B DE JONGENSSCHOOL
In 1878 was er al een meisjesschool (klas 7) Dit zat bij de Dorpschool in op de hoek Wheme/Wooldstraat. Hoofd was Mej.M.ten Entel. Ook de jongensschool (klas 7) zat hierin en Dhr.Postel was hoofd hiervan. Toen het gemeentehuis vertrok in 1881 naar de Wooldstraat, kwam er in het oude gemeentehuis ruimte vrij. De meisjes van klas 7 verhuisde hierheen en was nu zelfstandig en men noemde het School A. De dorpschool verhuisde in 1883 naar de nieuwe school op de Wheme (School C). De jongensschool klas 7 bleef in de oude dorpsschool en waren nu ook zelfstandig.(School B). In 1887 school A 40 leerlingen en School B 18 en in 1907 school A 52 en School B 39. Op de meisjesschool was intussen Mej.A.Proost hoofd. Er werd les gegeven in Nederlands, Frans, Duits en Engels en de jongens kregen wiskunde. De meisjesschool was gericht op de huishouding.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
HET NIEUWS VAN DEN DAG
DINSDAG 06 DECEMBER 1870
GEVRAAGD HOOFDOND.TE WINTERSWIJK
FR.EN WISK.VEREISCHT
f 1000 EN VRIJE WONING
VOORUITZICHT OP f 200 VERHOOGING
--------------------------------------------------------------------------------------------------
HET NIEUWS VAN DEN DAG
MAANDAG 09 JANUARI 1871
BENOEMD TOT HOOFDONDERWIJZER AAN DE O.S.VOOR L. EN M.U.L.O.TE WINTERSWIJK
DE HEER POSTEL
Thans hulponderw. te Zwolle
-------------------------------------------------------------------------------------
School B van Meester Postel
In 1908 werd er een nieuwe school gebouwd op de Sleeswijk en deze zou MULO gaan heten, maar werd nog steeds de nieuwe school A en School B genoemd. Dhr. Postel nam in 1908 afscheid van de school en werd opgevolgd door Dhr.Keizer uit Utrecht. De nieuwe school werd geopend in 1909. Op school A kwam in 1913 door behoefte aan een derde leerkracht ook Mej.klein Hoonte. In 1921 nam Juffrouw Proost afscheid van de school.
School A en School B Sleeswijk
BEROEPSONDERWIJS
AMBACHTSSCHOOL IS VERHUISD NAAR HOOFDSTUK: DE SCHOLEN VAN TOEN
RIJKSLANDBOUWWINTERSCHOOL
1919
In 1879 deed de Geldersche-Overijsselsche Maatschappij van Landbouw pogingen om landbouwonderwijs te krijgen in Winterswijk, maar financieel bleek dit niet mogelijk.
Na de eerste wereldoorlog maakte de regering bekend dat er meer landbouwscholen in Nederland moesten komen en de G.O.M.v.L.afd.Winterswijk melde zich direct aan.
De gemeenteraad werd in mei 1918 toestemming gevraagd voor een landbouwhuishoudschool en een landbouwwinterschool. De gemeenteraad ging akkoord en stelde enkele lokalen beschikbaar in School N op het Keizers. Bij koninklijk besluit in juni 1919 werd besloten dat winterswijk een rijkslandbouwwinterschool zou krijgen.
Op 4 oktober 1919 werd gestart met Dhr.B.de Hoogh als directeur en 25 leerlingen.
Voor de nieuw te bouwen school werd de oude feestweide, eigendom van weduwe G.Grooters-Hesselink uit Dinxperlo gekocht voor fl.45.000,00. Deze grond heette de Schuurmanspol en de Priesterpol. Ook werd bepaald dat op deze grond een straat zou komen met woningen.
Architect: H.van der Schaaf. Bouwer:J.Leurdijk (fl.97.220,00. In mei 1921 werd de school in gebruik genomen.
RijksLandbouwwinterschool 1920
Officiele opening 29 september 1921. Aanwezigen o.a.: Namens de minister dr. Van Der Zande (Opening), Burgemeester van Nispen, ere-voorzitter G.O.M.v.L.J.G.ten Houten Sr., dagelijks bestuur G.O.M.v.L., namens prov.staten J.B.Roelvink en B.J.Rengelink.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
HET VADERLAND
01 OCTOBER 1921
OPENING LANDBOUWWINTERSCHOOL
Uit Winterswijk schrijft men ons:
Onder groote belangstelling is Donderdag de nieuwe Rijks Landbouwwinterschool officeel geopend, door de gemeente aan het Rijk overgedragen. Jhr.van Nispen, burgemeester, heette allen welkom en stelde vooral in het licht dat Winterswijk steeds aan de spits stond in deze streek op onderwijsgebied, ook met landbouwonderwijs. De gemeente had zich gaarne groote offers getroost om de school hier te krijgen en dankbaar werd vermeld dat Minister en Provincie grooten steun hadden verleend. Dr.van der Zande sprak namens den Minister van Landbouw. Hij prees Winterswijk voor de wijze, waarop het de nieuwe school had verzorgd. Aan de landbouwers nu om de zaak rendabel te maken. Spr.stond uitvoerig stil bij de groote betekenis van de Rijks Landbouwwinterscholen voor den landbouw. Hij verklaarde de school geopend en nam haar gaarne over van het Rijk. Jhr. van Cittert, Commissaris der koningin in de povincie, verklaarde zeer tevreden te zijn over het gebouw en dat Ged.Staten gaarne samenwerkten met gemeenten als Winterswijk. Hij hoopte, dat de school een brandpunt zou blijken van wetenschap tot heil van den landbouw. Spreker was teleurgesteld over de resultaten van het waterleidingsplan Oostelijk Gelderland bij vele gemeenten. Winterswijk had hieraan geen schuld, deze gemeente had verklaard met het plan mee te willen gaan. Spr.hoopte alsnog, dat het plan met behulp van Rijks en Provincialen steun tot uitvoering zou komen. De heer de Hoogh, directeur der school , bracht dank aan de autoriteitenvoor den verleenden steun en gaf de verzekering, dat het personeel alles in het werk zou stellen, de school aan haar doel te doen antwoorden. De heer W.A.Willink, voorzitter afd.Winterswijk G.O.M.v.L., herinnerde de aanwezigen aan de voorgeschiedenis van de school, waarin wijlen C.P.van Houten, zijn voorganger, zoo’n groote stuwkracht was geweest. Hij bracht dank aan de onderscheidene landbouwonderwijzers voor wat ze gepresteerd hadden en aan de verschillende colleges, die samengewerkt hadden om de gemeente zoo’n nuttig instituut te bezorgen. De heer van Rappard, voorzitter der G.O.M.v.L., prees ook het gebouw, dat den architect van der Schaaf alle eer aandeed. Hij vertrouwde, dat de gemeente deze inrichting zou eeren en steunen en dat deze inrichting een sieraad zou worden voor het landbouwend Nederland en tot in lengte van dagen zou getuigen van de energieke leiding van burgemeester van Nispen. De burgemeester dankte de verschillende sprekers. Daarna werd de eerewijn rondgediend en werd de school bezichtigd. In de zaal voor het melkonderzoek nam de heer Boxem, secretaris der afdeeling Winterswijk G.O.M.v.L. het woord, om den eere-voorzitter der afdeeling, den heer J.G.ten Houten, te huldigen voor alles wat hij voor den landbouw had gedaan. Ook werd warme hulde gebracht aan den heer van der Zande voor zijn grooten steun. De afdeeling bood aan de school aan de portretten van al haar voorzitters en het dagelijksch bestuur der gemeente. Het portret van dr. van der Zande zal daarin ook nog een plaats vinden. Hierna werden de heeren gekiekt en verzamelde men zich in Hotel de Klok aan de lunch, aangeboden door de gemeente.
1919
Opening Rijks Landbouw Winterschool
Op deze foto staan o.a.:
de heren Te Hennepe, W.A.Willink, J.G.ten Houten sr., burgemeester G.A. van Nispen, wethouder M.M.Poppers, W.Boxem, B.J.Rengelink, A. van Dam, C.S.Hijink, gemeentesecretaris Wierenga, J.D.Hijink, dr. B.de Hoogh (directeur v.d. school), Fr.Streek, Winkelaar, A.J.Tenkink, G.J. Hartwijk, leraar C.S.Wennink, J.Tenkink en H.van de Schaaf.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vanaf 1926 werd ook de landbouwwintercursus aan de Rijkslandbouwwinterschool gehouden.
Op 1 oktober 1944 bestond het landbouwonderwijs 25 jaar en op 1 mei 1946 de landbouwhuishoudschool ook 25 jaar.In 1957 werd de school een Rijks Middelbare Landbouwschool.
Directeur Dhr.B.de Hoogh verliet de school op 1 mei 1960.Zijn opvolger was A.Biersma en in 1963 M.Sonnema uit Dordrecht.
In 1972 fuseerde de Rijks Middelbare Landbouwschool met de RK Middelbare landbouwschool te Groenlo en heette voortaan Middelbare Agrarische School (M.A.S)
In 1973 werd M.ten Wolde de nieuwe directeur.In 1990 vonden diverse fusies plaats met agrarische scholen in de achterhoek, wat leide tot sluiting van de M.A.S. in 1993.(Later meer)
LAGER LANDBOUWONDERWIJS
Mei 1954: Locatie: Voormalige Joodse school Spoorstraat. Hoofd: G.Stegeman uit Dwingelo.
September 1959: Verhuizing naar De Huininkmaat in barakken oud kamp Vosseveld. Naam van de school werd C.S.Weeninkschool. Opening door Burgemeester Vlam. In 1964 kreeg het nieuwbouw.
In 1969 verhuisde men naar een nieuw gebouw achter de huishoudschool aan de Rusthuisstraat en werd het een scholengemeenschap samen met de huishoudsschool.
LANDBOUWHUISHOUDSCHOOL
In 1921 kleinschalig van start gegaan op de landbouwwinterschool.. Er werden cursussen gegeven in naaldvakken en kookcursussen. In 1937 werd er een huishoudcursus opgezet. De school werd goed bezocht en in 1961 verhuisde men naar de nieuwe school aan de Rusthuisstraat met Mej.Lammers als directrice. Later werd zij opgevolgd door A.R.Bos.
In 1969 ging ook de lagere landbouwschool bouwen aan de Rusthuisstraat en samen gingen ze de Wamelink-Esch.vormen. (Later meer)
Wamelink Esch Winterswijk
RHBS WINTERSWIJK
ZIE LINKER BALK ONDERIN SCHOLEN